Plagiaataffaire en rechercheonderzoek bij de ESHCC

De fusieplannen tussen de ESHCC en de ESSB waren al omstreden. Maar kort nadat interim-decaan Dymph van den Boom haar rapport inleverde waarin ze drie scenario’s schetste over de toekomst van de ESHCC, een rapport dat ze door het CvB gevraagd was te maken om de ESHCC ‘robuuster’ te maken, wordt ze in een NRC-artikel beschuldigd van plagiaat. Eind 2019 concludeerde een onafhankelijke commissie dat er geen sprake was van plagiaat.

Iemand van binnen de faculteit zou hebben ‘gelekt’, meerdere medewerkers spreken van een angstcultuur en er wordt een intern onderzoek in gang gezet waardoor het vertrouwen tussen vooral medewerkers van de faculteit en het College van Bestuur onder druk komt te staan.

De fusie wordt uitgesteld, en van uitstel komt uiteindelijk afstel. Maar de onrust binnen de ESHCC blijft: twaalf stafleden van de opleiding Geschiedenis zeggen hun vertrouwen op in de afdelingshoofden van de ESHCC. Ook wordt er een ‘cultuuronderzoek’ aangekondigd. Er is een insinuering dat de NRC getipt werd over de plagiaataffaire zodat Dymph van den Boom zou moeten vertrekken, waardoor een select gezelschap de faculteit naar hun hand zou kunnen zetten.

Het is bijna drie maanden stil als de universiteit bekend maakt dat een forensisch onderzoeksbureau is ingeschakeld om het ‘plagiaatlek’ te ontdekken. ‘Ongehoord’ zegt NRC-journalist Frank van Kolfschooten, en hij is niet de enige die dit een vreemde stap vindt. Het onderzoeksbureau mag in de mailboxen van werknemers kijken.

De Universiteitsraad is niet gelukkig met het onderzoek door Hoffmann Bedrijfsrecherche. Volgens voorzitter Hans van den Berg had het universiteitsbestuur het onderzoek voor advies moeten voorleggen aan de raad. Dat is niet gebeurd, en de raad vermoedt dat daarmee de rechten van de raad geschonden zijn.

Bijna driehonderd wetenschappers spreken zich in een open brief uit tegen het inschakelen van Hoffmann Bedrijfsrecherche. Onder hen prominente hoogleraren als Young Erasmus-lid Alessandra Arcuri, Willem Schinkel van De Jonge Akademie en voormalig rector magnificus Henk Schmidt. Ze dringen er bij het College van Bestuur op aan om het forensisch onderzoek per direct te staken.

Een maand nadat een grote groep wetenschappers zich heeft uitgesproken tegen het interne onderzoek door Hoffmann Bedrijfsrecherche, blijkt dat er geen maatregelen zullen worden genomen. Wel zijn er vertrouwensbreuken en wordt het debat over privacy en digitalisering weer opgerakeld.

Eind 2019 concludeert de onafhankelijke commissie die onderzoek deed naar de plagiaatbeschuldigingen dat Van den Boom ‘slordig’ is geweest, maar volgens de toen geldende regels geen plagiaat gepleegd heeft.

Slimme studenten kunnen de uitspraak over plagiaat gebruiken om zelf sancties te vermijden, vreest Roel Pieterman.

Op de boodschap van Roel Pieterman wil het CvB niet reageren. Wel komt een ander bericht naar buiten. “Niemand was gelukkig met deze situatie”, zegt interim-collegevoorzitter Hans Smits. “Dat gaat de sfeer ook negatief beïnvloeden. Toen hebben we als CvB besloten om onze excuses aan te bieden.”