Direct naar inhoud

Advertentie

Advertentie Studentendrukwerk

Ook integriteitscoördinator onderzocht door recherchebureau: ‘Er is een morele grens overschreden’

Gepubliceerd op:

Coördinator wetenschappelijke integriteit Stijn Reijnders van de ESHCC was een van de 22 medewerkers wiens e-mail is onderzocht door Hoffmann Bedrijfsrecherche. Hij vindt dat met het onderzoek, dat op verzoek van het College van Bestuur plaatsvond, ‘een morele grens is overschreden’. Het College van Bestuur blijft de noodzaak van het onderzoek echter verdedigen. Reijnders heeft de Raad van Toezicht in een brief verzocht om te helpen uit ‘deze impasse’ te komen. Ook heeft hij de Universiteitsraad opgeroepen hierin een rol op zich te nemen.

Stijn Reijnders

Hoffmann onderzocht afgelopen maand in opdracht van het College de e-mail van 22 medewerkers van de faculteit, op zoek naar de medewerker die mogelijk naar het NRC Handelsblad had ‘gelekt’ over plagiaat in het werk van voormalig decaan Dymph van den Boom.

‘Geen sprake van ernstige overtreding’

“Ik vind dit hele e-mailonderzoek onacceptabel”, zegt Reijnders. “Er is een morele grens overschreden.” Volgens Reijnders is het middel niet in verhouding tot het vergrijp. “Het is buitenproportioneel om hiervoor het briefgeheim te schenden. Dat zou misschien kunnen bij de verdenking van een ernstige wetsovertreding, maar daar is bij contact met een journalist totaal geen sprake van.”

Reijnders is als integriteitscoördinator binnen de faculteit het eerste aanspreekpunt bij vermoedens van schending van de wetenschappelijke integriteit. Daarom had hij verwacht van tevoren op zijn minst geraadpleegd te worden over een e-mailonderzoek. Dat is volgens hem niet gebeurd. “Bij mijn weten was zelfs onze decaan (interim-decaan Frank van der Duijn Schouten, red.) niet op de hoogte.”

Extra pijnlijk

Dat ook zijn e-mail, en dus die van de integriteitscoördinator onderzocht is, vindt Reijnders extra pijnlijk. “Medewerkers benaderen mij in het volste vertrouwen dat ze anoniem blijven. Zeker als je een klacht indient over hooggeplaatste personen, zoals de decaan, dan moet je er volstrekt van op aan kunnen dat je identiteit geheim blijft. Dat vertrouwen is geschaad door het CvB. Ik overweeg nu om voor integriteitskwesties een extern e-mailadres aan te maken.”

‘Als je meer dan twintig medewerkers onderzoekt, heb je op z’n minst duidelijk bewijs nodig van een ernstige wetsovertreding’

Volgens Reijnders is de logische vervolgstap dat het College van Bestuur publiekelijk toegeeft dat het een fout gemaakt heeft. “Ook vind ik dat ze aan alle onderzochte medewerkers individueel hun excuses moeten aanbieden. Hun vertrouwen en welzijn is ernstig geschonden. Als je meer dan twintig medewerkers onderzoekt, heb je op z’n minst duidelijk bewijs nodig van een ernstige wetsovertreding. Zowel een bewijs als een ernstige overtreding heb ik in deze zaak nog niet gezien.”

‘Lek is niet het probleem’

Voor de volledigheid ontkent Reijnders zelf overigens enig contact te hebben gehad met de NRC over de plagiaatzaak. “Ik zou zelf ook nooit die weg bewandeld hebben. Maar het grote probleem op dit moment is niet of er wel of niet een lek was. Het grote probleem is het e-mailonderzoek zelf.”

De redactie

Meest gelezen

Reacties

4 reacties

  1. Geert op 16 oktober 2019 om 17:44

    Dit gedrag is een universiteit onwaardig. Wat is dit voor een voorbeeld naar de studenten? Een vertrouwenspersoon moet je als universiteit omarmen. Dit erodeert juist het vertrouwen in zo’n meldpunt. Dat komt de wetenschappelijke integriteit niet ten goede. Blijkbaar geeft de EUR meer om het beschermen van de bestuurders.

  2. Henri Dubois op 17 oktober 2019 om 11:32

    Dat het CvB van een Nederlandse universiteit dit soort grensoverschrijdend gedrag vertoont is buitengewoon schokkend en iets wat nooit had mogen gebeuren. Bijna 500 medewerkers van Nederlandse en buitenlandse universiteiten blijken inmiddels al een petitie te hebben ondertekend om dit soort onethische praktijken in de academische wereld een halt toe te roepen. Het is zaak dat de academische gemeenschap hier een vuist maakt. De petitie kan ondertekend worden via de volgende link: https//docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdyDUjZn80erg_ASpCNraHUwD_AyhMFw9pIIsbpCXc89wnpAg/viewform

  3. Irene van Staveren op 17 oktober 2019 om 17:02

    De gemeente Masastricht is onlangs op de vingers getikt door de rechter toen het door een forensische detectivebureau in het geheim emails van medewerkers liet onderzoeken. Ik ben benieuwd hoe de vergelijkbare actie van de EUR stand houdt voor de rechter.
    https://www.gemeente.nu/dienstverlening/privacy/rechter-bespioneren-mailboxen-ambtenaren-ging-te-ver/

  4. Swiebertje van Deur op 22 oktober 2019 om 12:51

    Mailgate aan de EUR: een tussenbalans

    Het CvB vond het een buitengewoon ernstige zaak dat het vermeende plagiaat door Van den Boom in de media werd uitgespeeld. Dit ‘lek’ móest wel uit de eigen organisatie komen, de leden van het CvB kennen hun pappenheimers immers. Ze voelden de onbedwingbare noodzaak om ‘de verraders’ te ontmaskeren door in het geniep de mailboxen van ruim twintig verdachte collega’s door te laten lichten. Maar ze realiseerden zich blijkbaar niet dat het buitengewoon onverstandig was om in deze vlek te gaan wrijven. Het gevolg was namelijk een vloedgolf aan negatieve publiciteit over het CvB en de EUR. Was het CvB echt zo naïef dat ze dit niet hadden zien aankomen? Of was het gewoon minachting en voelde het CvB zich onaantastbaar?
    Wat heeft het CvB bezield om deze (zelf)destructieve actie te ondernemen en haar eigen nest zo te bevuilen? Wat dachten de leden van het CvB hiermee te bereiken? Welke juridisch onrechtmatige daad was er eigenlijk begaan? Eén ding is zeker, het vertrouwen in een veilige werkomgeving is verdwenen en medewerkers zijn bang. En bovenop de desastreuze gevolgen voor het werkklimaat is er ook nog de enorme reputatieschade die de EUR hiermee heeft opgelopen. En ook hiervoor geldt: het vertrouwen komt te voet en gaat te paard.
    Blijkbaar kán dit zomaar en het ziet ernaar uit dat het CvB er nog mee weg komt ook. Hoe goed bedoeld ook, de dappere brief van coördinator wetenschappelijke integriteit Stijn Reijnders aan de Raad van Toezicht zal hoogstwaarschijnlijk niets uithalen. De Raad van Toezicht zal haar eigen CvB -of wat daar nog van over is na het vertrek van de collegevoorzitter Baele- de hand boven het hoofd houden. Dus medewerkers van de EUR, wees gewaarschuwd: Big Brother is watching you!
    Bij wijze van tussenbalans heb ik -hoe pijnlijk ook- voor mezelf maar eens de publicaties op een rij gezet die zijn verschenen naar aanleiding van het mailonderzoek. Dat liegt er niet bepaald om en de vraag is of het einde al in zicht is.

    • Aan het feit dat het CvB een detectivebureau heeft ingeschakeld om mailboxen van verdachte medewerkers door te lichten wordt in de landelijke pers voor het eerst aandacht besteed in de NRC van 19 september 2019. De kop van het artikel spreekt boekdelen: ‘Universiteit wil weten wie er heeft gelekt’.
    • NRC-onderzoeksjournalist Frank van Kolfschooten en de redactie van Erasmus Magazine concluderen in een tweetal artikelen in Erasmus Magazine (d.d. 18 en 24 september 2019) dat de actie van het CvB de bronbescherming van journalisten ondermijnt. Zij bestempelen de actie van het CvB als ‘schadelijk’ en ‘ongehoord’.
    • Ana Uribe Sandoval, voorzitter van de Faculteitsraad van ESHCC schrijft op 24 september een artikel over het forensisch onderzoek in Erasmus Magazine. Ze vindt de werkwijze van de EUR in deze kwestie ‘diep beschamend’. Ze betoogt dat vóór de plagiaat-publicatie in NRC al meerdere personen bij het CvB melding hadden gemaakt van plagiaat door van Den Boom, maar dat de reactie van het CvB was dat kopiëren en onjuist refereren in een beleidsdocument niet relevant was.
    • Het Leidse universiteitsblad Mare publiceert op 25 september 2019 een artikel waarin wordt gesproken van een klopjacht door het CvB. De kop van het artikel: ‘De EUR behandelt haar eigen staf als staatsvijand nummer één’.
    • De academische wereld reageert vol ongeloof en afkeuring en UvA-hoogleraar Olav Velthuis stelt eind september een online petitie op die intussen door bijna 500 wetenschappers uit binnen- en buitenland is ondertekend.
    • In het Twents Universiteitsblad U-Today verschijnt op 26 september 2019 een artikel met de kop ‘Vergiftigd mes’ waarin de redactie concludeert dat er sprake is van ‘een onverkwikkelijke kwestie, met ordinaire ruzies, wantrouwen, conflicterende belangen’.
    • Op 26 september verschijnt er een artikel in Erasmus Magazine waarin ICT-jurist Arnoud Engelfriet uitlegt waarom het mailonderzoek is toegestaan volgens het vigerende EUR reglement. Hij gaat zelfs nog een stap verder door te stellen dat het CvB (in uitzonderlijke gevallen) ook in privé-apparatuur mag neuzen.
    • De universiteitsbladen van Delft, Utrecht, Maastricht, Twente, de VU en het hogeschoolblad Punt Avans publiceren op 1 oktober 2019 het artikel ‘Heksenjacht in Rotterdam: Universiteitsblad neemt veilig mailadres’.
    • Op 2 oktober 2019 verschijnt er in de NRC een artikel over de ontstane onrust na het controleren van mails door het CvB. Daarin stelt UvA-hoogleraar en opsteller van bovengenoemde petitie Olav Velthuis, dat hij mails krijgt van EUR-medewerkers die de petitie niet durven te ondertekenen uit angst voor repercussies.
    • Eveneens op 2 oktober 2019 verschijnt er een artikel in NOS-nieuws over de ontstane onrust. Het CvB stelt daarin dat ze dit onderzoek zijn opgestart omdat ze het een buitengewoon ernstige zaak vinden als via de media zaken worden uitgespeeld, in plaats van de geëigende procedures te volgen.
    • De U-raad stelt in een artikel in Erasmus Magazine van 2 oktober 2019 dat het CvB de rechten van de U-raad heeft geschonden doordat deze niet vooraf is geïnformeerd.
    • Op 4 oktober schrijft de NRC dat het onderzoek bij Erasmus zonder resultaat is afgerond. De bron is niet gevonden en er zijn geen maatregelen getroffen. Een bericht met dezelfde strekking wordt gepubliceerd in Erasmus Magazine, en in de universiteitsbladen van Maastricht, de UvA, de VU, Delft, Twente en wellicht nog andere.
    • Het UvA universiteitsblad Folia publiceert op 19 oktober 2019 een artikel van Linda Duits, waarin zij zich afvraagt wat het CvB van de EUR te verbergen heeft. Zij stelt dat de woordkeuze van het CvB om het over ‘een lek’ te hebben suggereert dat er meer aan de hand is.
    • Op 16 oktober stelt Integriteitscoördinator Stijn Reijnders van ESHCC terecht in Erasmus Magazine dat het CvB een morele grens heeft overschreden door zijn mailbox door te lichten. Hij heeft in een brief de Raad van Toezicht verzocht om actie te ondernemen om uit de ontstane impasse te komen.

    Als ik deze waslijst aan negatieve publiciteit zo bekijk, blijf ik gedesillusioneerd en verbijsterd achter met een heleboel verontrustende vragen. Is dit de EUR waar we ooit zo trots over spraken? Kan de EUR ooit nog met droge ogen beweren dat ze in deze cultuur kritische wereldburgers kan opleiden? Als je een keuze hebt, zou je dan willen werken bij een universiteit die haar eigen medewerkers bij voorbaat als potentiele verraders ziet, die mailboxen doorlicht en een reglement heeft waarin staat dat het CvB zelfs privé-apparatuur mag doorlichten? Zou dit de universiteit zijn waar je als student trots van kunt zeggen dat je er veel hebt geleerd? Zou je zelf als medewerker nog openlijk kritiek durven te uiten?
    Er is één vraag die me blijft bezighouden. Durf ik zelf nog openlijk kritiek te uiten? Of moet ik me net als de collega’s die de petitie niet durfden te ondertekenen zorgen maken voor mogelijke represailles? Ik merk dat ik er niet meer gerust op ben en dat maakt me boos en verdrietig tegelijk. Ik besluit een ingezonden brief te schrijven. Maar wel onder een pseudoniem. En ik verstuur mijn brief vanaf een veilig mailadres aan het beveiligde mailadres van Erasmus Magazine. Dit is slechts een tussenbalans. Het CvB heeft gezaaid en de EUR zal nog jaren oogsten…

    Swiebertje van Deur

Reacties zijn gesloten.

Advertentie

Advertentie Studentendrukwerk