In deze ‘zee van voedsel’ bij de universiteitsbibliotheek leeft meer dan je denkt

Vissen, felgekleurde libellen, een bos bloeiende lelies en micro-wezentjes. De vijver bij de universiteitsbibliotheek is een oase voor flora en fauna. En dat is vooral te danken aan een buis.

Tussen de vele waterlelies met witte bloemen verschijnt het snorretje van een karper af en toe boven het wateroppervlak. Waterhoenen (gele snavel, rood voorhoofd) dobberen om hem heen, een meerkoet (witte snavel en voorhoofd) zit bij haar nest. Vlak boven het water zweven roodoogjuffers – een lichtblauwe juffer met donkerrode ogen – en kleine insecten. Aan de oever zit een nachtvlinder tussen typische Nederlandse moerasplanten, zoals de gele lis. Ecoloog Garry Bakker van Bureau Stadsnatuur breekt het zaaddoosje – ‘een soort sperzieboon’ – open, waarna de zaden in de groene oever vallen.

In 2018 werd de vijver bij de universiteitsbibliotheek nog leeggehaald en stierven er tientallen vissen, nu trekt het allerlei levensvormen aan. ‘Een zee van voedsel’, noemt Bakker het water, dat gevuld is met plankton, algen – de bruine drab die op het oppervlak drijft – en andere micro-organismen. De vruchtbaarheid is grotendeels te danken aan een buis die de vijver met een nabije sloot verbindt. Organisch materiaal en vislarven glippen door de pijp de campus op en komen in deze ‘verzamelbak van voedselrijk water’ terecht. De karper kan in alle rust opgroeien: hij heeft hier geen natuurlijke vijanden.

Hoewel het troebele, bruine water misschien anders doet vermoeden, is het water niet vervuild. Het zachte gezoem van de vroege glazenmaker, een grote libel met opvallend groene ogen, is daar het bewijs van. Dit insect, vernoemd naar glazenmakers uit het verleden die het glas op hun rug droegen, komt namelijk liever niet in wateren waar onnatuurlijke gifstoffen in gedumpt zijn. Maar als je hem volgende maand niet meer ziet, hoef je niet te schrikken: hij is er jaarlijks vroeg bij en verdwijnt in augustus, in tegenstelling tot veel andere libellen die dan nog onderweg zijn. Vandaar het woordje ‘vroeg’ in zijn naam.

Mensen kunnen volgens Bakker beter geen duik in het water nemen. Ratten zijn ook regelmatige bezoekers van de vijver, en gebruiken die als toilet. Een wellicht niet al te hygiënische situatie dus. Gelukkig heeft de besnorde karper hier geen last van.