Terugkijken zonder ergens last van te hebben

Giselle gaat ergens anders studeren. In haar laatste column voor EM oefent ze in terugkijken zonder ergens last van te hebben.

De spil van Woudestein is een gebouw dat de meeste studenten van nu nog nooit van binnen hebben gezien. Ik liep de afgelopen jaren, net als alle andere studenten, braaf om het Tinbergengebouw heen en was me steeds minder van bewust van deze enorme toren waar we niet in mochten. Wij komen op de campus, maar we komen nooit in het midden.

Het gebouw is vernoemd naar Jan Tinbergen, een belangrijke econoom en een van de grondleggers van de econometrie. De monumentale wolkenkrabber is al vijf jaar dicht, zo lang ik hier studeer. Er werd eerst legionella gevonden en toen bleek het gebouw ook niet echt brandveilig. Jaren leegstand werden gevolgd door jaren verbouwing. En al die tijd mochten studenten niet naar binnen. De brutalistische betonnen kolos bleef voor mij verboden terrein.

Nu ik ergens anders ga studeren, probeer ik terug te kijken op de afgelopen vijf jaar die ik op de campus heb doorgebracht. Maar het lukt me niet om een overzicht te krijgen. Om vanuit het midden en van boven de universiteit te zien, zou het Tinbergengebouw weer open moeten gaan. Terugkijken kost moeite.

Kort nadat het Tinbergengebouw eind jaren zestig werd geopend, kreeg Jan Tinbergen de eerste Nobelprijs voor de economie. Bijzonder is dat zijn broer, de bioloog Niko, een aantal jaar later ook een Nobelprijs kreeg. Zij zijn de enige broers die allebei een Nobelprijs hebben gewonnen.

Ook al ontving broer Niko de Nobelprijs voor zijn observaties over het gedrag van dieren, in zijn Nobelcollege sprak hij uitvoerig over een bewegingsleer die hem hielp bij de dagelijkse bewegingen die je doet zonder erbij na te denken. Bij deze zogeheten Alexandertechniek leer je te lopen en zitten zonder onnodige spanning. Je krijgt er ook een heel goede houding van. Niko Tinbergen vertelt in zijn speech hoe goed hij, zijn vrouw en dochter door de techniek kunnen slapen, hoe goed hun humeur is en dat ze door de oefeningen zelfs beter muziekinstrumenten kunnen spelen. Ik vraag me af hoe econoom Jan Tinbergen naar deze speech geluisterd heeft.

Begin dit jaar deed ik uit nieuwsgierigheid zelf deze oefeningen. Op woensdagochtenden ging ik naar Ommoord waar een vrouw aan huis lesgaf. In haar woonkamer zat ik op een schuimen speelmat van haar kinderen. Ze liet mij steeds dezelfde beweging maken: over mijn schouder kijken. En dan goed voelen wat er allemaal gebeurde in mijn lichaam. Ik bewoog bij het terugkijken mijn ogen, mijn nek, mijn borst, heupen en knieën. Welke spanning hield ik vast en kon ik loslaten? We oefenden in terugkijken zonder ergens last van te hebben.