Elsevier en universiteiten bereiken principeakkoord

30 procent van de artikelen wordt in 2018 open access beschikbaar

Beeld: Al Crompton

Het was op het nippertje, maar het is dan toch gelukt. Na ruim een jaar onderhandelingen zijn uitgeverij Elsevier en de Nederlandse universiteiten tot een akkoord gekomen.

De komende vijf jaar hebben de universiteiten weer toegang tot de wetenschappelijke artikelen van Elseviertijdschriften. Het streven dat 30 procent van de Elsevierartikelen van Nederlandse auteurs open access beschikbaar moet zijn in 2018 is nu ook in het akkoord opgenomen.

Big deal voor open access

Gerard Meijer Beeld: Radboud Universiteit

“We zijn tevreden met deze overeenkomst die voorziet in een duurzame transitie naar open access”, aldus Gerard Meijer, hoofdonderhandelaar namens de VSNU en collegevoorzitter van de Radboud Universiteit Nijmegen. “Hierdoor houden wetenschappers toegang tot Elseviertijdschriften en het biedt ze de mogelijkheid om in een selectie van die tijdschriften open access te publiceren. Dit is echt geweldig nieuws en een big deal voor open access.”

Grootste beer op de weg

Open access publiceren was de grootste beer op de weg tijdens de onderhandelingen. De laatste jaren werd de onvrede bij wetenschappers steeds groter. De winstmarge van Elsevier werd steeds groter, terwijl wetenschappers het redactiewerk voor de wetenschappelijke tijdschriften gratis verrichtten en daarnaast ook nog eens alle artikelen achter een betaalmuur verdwenen. Het debat ging steeds vaker over de vraag of artikelen gefinancierd met publiek geld niet ook open zou moeten zijn voor het publiek.

Universiteiten voerden druk op

De Vereniging van universiteiten (VSNU) onderhandelt een keer in de vijf jaar over de deal die zij met Elsevier sluiten. De deal betreft een zogenaamde package deal. Hierbij nemen de universiteiten gezamenlijk een abonnement af die dan bestaat uit meerdere titels van Elsevier. Tijdens die onderhandelingen kaartte de VSNU bij monde van hoofdonderhandelaar Gerard Meijer (tevens collegevoorzitter van de Radboud Universiteit) de mogelijkheid van open access aan.

Die mogelijkheid besprak de VSNU ook met uitgeverijen Springer en Wiley. Deze uitgeverijen stemden in april dit jaar in om stappen richting open access te zetten. Elsevier deed aanvankelijk moeilijk. De VSNU besloot daarop meerdere acties aan te kondigen om druk te zetten, zoals de oproep aan wetenschappers om hun werkzaamheden voor Elsevier-tijdschriften neer te leggen.

Deel dit artikel

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
  • Hiermee kun je je aanmelden voor de EM nieuwsbrief. Je krijgt elke donderdag een mail met het belangrijkste nieuws van de week. Er is een Nederlandstalige en een Engelstalige editie.

    Vragen over de nieuwsbrief? Lees eerst onze veelgestelde vragen.