Erasmus Universiteit wil geen ‘voorbeeld in de Tweede Kamer’ worden bij debat internationalisering

De Erasmus Universiteit wil het aantal internationale studenten verminderen, omdat het een van de weinige universiteiten is waar het aantal het afgelopen jaar toenam. “We moeten voorkomen dat we straks in de Tweede Kamer als voorbeeld genoemd worden”, zei collegevoorzitter Annelien Bredenoord dinsdag in de Universiteitsraad.

Vorige week hoorden de internationale bachelors Psychologie, Economie (IBEB) en Bedrijfskunde (IBA) van het College van Bestuur (CvB) dat ze in 2027-2028 hun numerus fixus omlaag moeten brengen. Daarmee zou het aantal internationale studenten bij deze opleidingen met respectievelijk 100, 110 en 20 moeten afnemen ten opzichte van vorig jaar. Bij de ESHCC is het aantal internationale studenten vorig jaar op natuurlijke wijze met zeventig afgenomen, in 2027 moet de faculteit – net als alle andere faculteiten – zich aan dat aantal houden.

Vooral bij Psychologie komt de klap hard aan, omdat de opleiding vorig jaar al het aantal studenten had verminderd in afwachting van maatregelen vanuit de overheid. Hoogleraar Klinische psychologie Mattias Wieser noemt het besluit van het CvB een ‘onnavolgbare keuze’. “Psychologie heeft de afgelopen jaren juist uit eigen beweging haar internationale instroom al teruggebracht. Wie verantwoordelijkheid neemt, wordt blijkbaar gestraft. Bovendien is er met ons geen moment over gesproken, net zomin als bij het eerdere besluit over zelfregie. Dat ondermijnt het vertrouwen in collegiaal bestuur.”

Wieser vreest dat de ingreep de opleiding ‘structureel gaat verzwakken’. “Honderd internationale studenten op een instroom van zeshonderd creëert een disbalans.”

Geen kaasschaaf

Het College van Bestuur toonde in de raad begrip voor de teleurstelling bij Psychologie. Tegelijk betoogde Bredenoord ook dat de raadsleden ‘het glas ook als halfvol’ kunnen zien. “Het oorspronkelijke wetsvoorstel internationalisering in balans had geleid tot de volledige afschaffing van de internationale bachelor Psychologie en een bezuiniging. Daar is dankzij lobbywerk – waaronder veel door mezelf – alleen nog een vermindering van het aantal studenten van over.”

Op de vraag van een raadslid of het CvB deze verdeling als ‘eerlijk’ zag, reageerde Bredenoord dat deze maatregel niet op basis van een eerlijke verdeling gemaakt is. “Elke keuze was pijnlijk geweest. We hebben dit besloten omdat we denken dat dat strategisch het verstandigst is, op basis van het profiel van de universiteit en de reputatie en arbeidsmarktsperspectieven van de opleidingen. We wilden niet de kaasschaaf hanteren, want dat maakt ons als universiteit alleen maar kwetsbaarder.”

ESHCC mild

Bij de ESHCC, waar het aantal internationale studenten gelijk moet blijven ten opzichte van een jaar waarin er een daling zichtbaar was in de internationale aanmeldingen, is de reactie op het plan mild. Vice-decaan onderwijs Tonny Krijnen van de ESHCC is ‘heel erg blij dat de international classroom bij de faculteit gerespecteerd wordt door het College van Bestuur’. Volgens Krijnen kan de faculteit ook niet meer zonder internationalisering. “Een international classroom is gewoon meer dan: we praten vanaf nu Engels met elkaar. Dat gaat bijvoorbeeld over interculturele competenties, en dat is in onze faculteit echt ingebed. Daarin ligt de focus op de internationale context, culturele diversiteit, inclusie. Dat soort vraagstukken zijn heel erg in onze curricula verweven.”

De faculteit zag de afgelopen jaren een daling van het aantal internationale studenten dus Krijnen maakt zich geen zorgen over een plotselinge stijging. “Het aantal Nederlandse studenten mag wel groeien, en dat willen we ook graag.” Bij Media en Communicatie is het percentage Nederlandse studenten rond de 35 procent en het is niet de bedoeling dat dat verder daalt.

Wat het College van Bestuur vooral wil voorkomen met de reductie, is dat de Erasmus Universiteit straks als voorbeeld gesteld wordt in de politiek. “In het najaar wordt de Wet internationalisering in balans behandeld in de Tweede Kamer, en dan zouden wij de een van de weinige universiteiten zijn waarbij het aantal internationals het afgelopen jaar toenam”, zei Bredenoord in de raadsvergadering.

Afspraken alleen voor 2027-2028

Of de maatregel dat ook echt gaat voorkomen moet nog blijken. Voor sommige internationale tracks, zoals bij de ESHCC, geldt geen numerus fixus en zijn er dus weinig mogelijkheden om de instroom te reguleren. Nemen de aantallen daar toe, dan kan de Erasmus Universiteit alsnog op een hoger aantal internationale studenten uitkomen. Wel kunnen opleidingen als Communicatie en Media en Erasmus University College selectiecriteria hanteren en zo de instroom verkleinen. De nieuwe wet zou de mogelijkhed moeten geven om het aantal niet-Europese studenten te maximaliseren en om een ‘noodfixus’ in te stellen als inschrijvingen uit de hand lopen.

Hoewel de wet nog door de Tweede Kamer moet, hebben minister Rianne Letschert van Onderwijs en de universiteiten al wel afspraken gemaakt. Zo is het de bedoeling dat het aantal internationale bachelorstudenten dat in 2027-2028 instroomt op Nederlandse universiteiten lager is dan 16.766. De afspraak geldt alleen voor dat jaar, over de jaren erna is nog niks afgesproken. Volgens cijfers van UNL zitten de universiteiten daar dit jaar al onder met 16.721 studenten. Op de Erasmus Universiteit stroomden er dit jaar 1866 in.