Terug of niet? Meer en meer Nederlands-Caribische studenten verkennen die vraag

Blijf je na je studie waar je studeerde of keer je terug naar je thuis(ei)land? Studenten van de Nederlands-Caribische eilanden worstelen met die vraag. Werkgevers willen ze graag terug hebben en reizen jaarlijks af naar Nederland om jonge mensen te overtuigen terug te komen.

“Bon bini, bon nochi. Welkom en goedenavond”, begint organisator Tanja Fraai de Return&Rise-avond, voor mensen van de Nederlands-Caribische eilanden die overwegen terug te keren naar hun – of een ander – eiland. Studentenvereniging Dutch Caribbean Association Rotterdam (DCA) is mede-organisator. Op deze uitverkochte woensdagavond bij Buitenplaats Rozenlust lopen het Nederlands, Engels en Papiaments door elkaar, net als op de eilanden zelf.

Remigratie

Scholieren van de eilanden die willen studeren, zijn vaak op het verre Nederland aangewezen. Veel tieners moeten wennen in hun eerste jaar hier. Terugkeren blijkt eveneens lastig na jaren studeren, aanpassen, werken en sociale contacten opbouwen in Europees-Nederland. Toch leeft het onderwerp meer en meer bij studenten, merkt de organisatie.

Zes grote werkgevers zijn overgevlogen om jong talent te overtuigen terug te komen. De Centrale Bank van Aruba is bijvoorbeeld met een team van zes gekomen. Naast Rotterdam gaan ze nog naar evenementen in Utrecht, Groningen en de tweedaagse Nationale Carrièrebeurs in Amsterdam. Het Caribische paviljoen daar groeide in vier jaar van dertig naar zeventig verschillende werkgevers. Andere werkgevers vanavond zijn HBN Law & Taxs, Grant Thornton, Curoil, Maduro & Curiel’s Bank (MCB) en Aqualectra. Allemaal gedreven om mensen in de zaal enthousiast te maken voor hun bedrijf – en voor de ‘remigratieregelingen’ zoals vliegtickets, ondersteuning bij huisvestiging vinden, meubels verschepen, en hulp bij afbetalen van je studieschuld.

Interesse en twijfel

Een van de geïnteresseerden is Tamika Raap: “Ik kwam naar Nederland met het idee: ik ga en blijf”, vertelt de vierdejaars Business IT & Management aan de Hogeschool Rotterdam. “Het laatste jaar begin ik heimwee te voelen naar de warmte van de gezelligheid thuis, van Curaçao.” Ze heeft hier een fijn leven opgebouwd en werkt na een stage al in haar sector. Ze hoopt vanavond haar twijfels rondom terugkeer verder te verkennen.

De interesse en twijfel herkent Claudia Ponte da Costa, derdejaars Geneeskunde en voorzitter van de DCA. De eilanden hebben last van een braindrain, opgeleide jonge mensen die na hun studie niet terugkeren. Al heeft de geneeskundestudent het liever over een braingain, ‘want de eilanden hebben veel te winnen en wij kunnen daaraan bijdragen’. Twijfels over carrièrekansen heeft zij ook: “Want als een eiland bijvoorbeeld vijf internisten heeft, is een zesde nodig? Ik vraag mij dus af: word ik een arts die mijn eiland nodig heeft of die ik heel erg graag wil worden?” Ze overweegt een managementminor, of financiën, zodat ze breder inzetbaar is.

Teleurstelling

Te vaak keren mensen na hun thuiskomst toch weer terug naar Nederland, vertelt Fraai. Via haar bedrijf Fraaiwerkt zet zij zich al jaren in voor de brug tussen werkgevers op de eilanden en studenten in Europees-Nederland. “Er zit een moeilijke spanning op de terugkomst. Werkgevers hebben torenhoge verwachtingen, doen voor aankomst al grote investeringen voor hun nieuwe werknemer. Terugkeer gaat niet alleen over het praktische, ook over de sociaal-emotionele kant. Te vaak wordt vergeten dat je in Nederland verandert. Je leert nieuwe werknormen aan. Daarnaast is de werkvloer op de eilanden hiërarchischer dan in Nederland.”

Wat deze avond amper uitgesproken wordt, maar tussen de regels door wel blijkt, is dat veel werkgevers de terugkerende eilandbewoners te Nederlands vinden. En Nederlanders die het ‘beter weten’, dat ligt in de voormalige koloniën gevoelig. Ponte da Costa hoort dezelfde verhalen: “Wat ik hoor, is dat mensen bij aankomst haast een groot feest verwachten. Ze hebben hun doel bereikt, namelijk studeren én terugkomen. Maar hun nieuwe kennis en inzichten worden niet gewaardeerd.”

Geen zorgen, zeggen de werkgevers op het podium een voor een. Olivia Barreto-Samaroo van MCB gaat hier verder op in: “We willen niet dat je alles loslaat, maar als je een nieuwe relatie begint, moet je ook wat van het verleden loslaten.” Alle werkgevers spreken over doorgroeimogelijkheden en korte lijnen binnen de bedrijven. En ja, geven ze toen, de salarissen zijn wat lager, maar daar krijg je een fijnere manier van leven voor terug, bezweren de zes werkgevers op het podium. “Daar kun je geen prijskaartje aan hangen”, zegt Suhena Neuman van Grant Thornton. Ze benadrukt zelf geen spijt te hebben en moedigt iedereen aan om te solliciteren. De zorgen uit de zaal lijken niet geheel weggenomen.

Lange termijndoel

Iemand die niet meer overtuigd hoeft te worden is Roderick Wouters, masterstudent Finance & Investments. “Mijn longterm plan is teruggaan naar Aruba, naar mijn community. Ik begin binnenkort aan mijn stage bij ABN AMRO en studeer daarna af. Daarna hoop ik hier een paar jaar te werken. Mijn doel is echt: naar Nederland voor studie en ontwikkeling, en dat daarna inzetten voor mijn eiland.”