Alleen zo kan ik de chaos verslaan

Met kerst zat ik wat te lezen in het boek Grit: The Power of Passion and Perseverance van Angela Duckworth. Hierin schrijft ze dat uit onderzoek naar voren komt dat niet talent bepaalt of iemand succes heeft in het leven, maar doorzettingsvermogen en passie. Succesvolle mensen blijken al hun energie te steken in het leveren van perfect werk, maar bezwijken niet emotioneel onder de druk.

Hoewel ik de wetenschap niet graag terzijde schuif met een anekdote, moest ik toch even slikken toen ik bij een persoonlijkheidstest voor een baan te horen kreeg dat ik het slechtst scoorde op veerkracht, het neefje van doorzettingsvermogen.

Ik word er boos van: bedrijven willen altijd twee verschillende mensen ineen. Ze willen een hardwerkende perfectionist die het kleinste detail opmerkt en altijd op tijd levert. Met andere woorden: een controlfreak. Tegelijkertijd willen ze iemand die de chaos aanbidt, geen stress kent en komt bovendrijven in onvoorspelbare situaties. Een boeddhistische surfer dus. Tot genetische manipulatie gemeengoed wordt, vind ik deze eisen een tikje naïef. Het is net het madonna-hoer-complex, maar dan in een 21e-eeuws corporate jasje. Je kunt ze niet allebei hebben, Procter & Gamble!

Ik moet accepteren dat Angela Duckworth een punt heeft. Als controlfreak geef ik het niet graag toe, maar het leven houdt zich niet altijd aan het plan dat ik zorgvuldig heb uitgestippeld in mijn Leuchtturm1917-notitieboek. Als ik niet veerkrachtiger word en leer hoe ik kan buigen zonder te breken, vind ik nooit een stageplek, en dan heeft het leven geen enkele zin meer. Toch kan ik me bij sollicitatiegesprekken niet anders voordoen dan ik ben en zeggen:

“Ik functioneer het beste in een omgeving waarin ik de taken waarvoor ik betaald krijg nooit afkrijg omdat ik net weer een ‘SUPERDRINGEND’ mailtje heb gekregen, terwijl ik mijn drie andere ‘SUPERDRINGENDE’ klussen ook nog niet af heb!”

Maar misschien is er een gulden middenweg. Een controlfreak komt niet zomaar van haar angst af die haar bekruipt als ze geconfronteerd wordt met onzekerheid. Maar zoals Viktor Frankl zegt: “Tussen stimulans en respons ligt nog ruimte. Deze ruimte is je keuzevrijheid en je vermogen om zelf te beslissen hoe je reageert.” Misschien wordt 2023 wel het jaar waarin ik moet proberen deze ruimte te vullen met veerkracht. Waarschijnlijk kan ik alleen zo de chaos verslaan.