De Rotterdamse priester Erasmus was totaal niet preuts

Een levendig portret van de man Erasmus. Dat is wat Sandra Langereis heeft neergezet in haar monumentale Erasmus-biografie. “Deze man zou het echt niet gek hebben gevonden dat wij hier vijf eeuwen later over hem zitten te praten”, stelt ze.

Hoewel er geen doopboeken aanwezig zijn die de geboorteplaats van Erasmus bevestigen, staat het voor Langereis vast: Erasmus is een Rotterdammer. “De ultieme bron hebben we niet, maar ik laat in mijn boek zien dat er wel documenten zijn overgeleverd van Erasmus’ vader, Gerard, die in die documenten zichzelf als Rotterdammer beschreven heeft.”

Deze Gerard zorgde ervoor dat Erasmus opgroeide tussen de boeken, iets wat erg bijzonder was voor die tijd. “Erasmus’ vader verdiende in Italië de kost met het kopiëren van boeken. Hij keerde daarna terug naar Nederland met een bundel zelfgeschreven boeken die zijn zoon Erasmus heeft gelezen.”

Vriendschappen

Ingesloten inhoud van YouTube overslaan

U kunt deze ingesloten inhoud bekijken nadat u akkoord bent gegaan met cookies van YouTube.

Ik ben het eens Bekijk op YouTube

Ingesloten inhoud van YouTube overgeslagen.

Na een opleiding aan de Latijnse school in Deventer, waar hij intensief Latijns en Grieks studeerde, wilde de leergierige Erasmus graag verder in de klassieke talen. Langereis: “Het grootste werk van Erasmus is toch wel geweest dat hij de bijbel in de Griekse oertaal als eerste heeft bestudeerd en heeft uitgegeven.”

In het boek trekt een karavaan aan vriendschappen voorbij. Zo ook tijdens de periode in het klooster, een lastige tijd voor Erasmus waar hij zich opgesloten voelt. “Het is mooi om de brieven van de jonge kloosterling Erasmus te lezen. Vanaf het moment dat hij tegen zijn zin in dat klooster zit, werpt hij zich alsnog op als de leraar van een groep jonge kloosterlingen die hij daar aantreft.”

Priester

In het klooster wordt Erasmus als priester gewijd, een ambt dat hij voor de rest van zijn leven behoudt. Dit gaat wel gepaard met de nodige moeilijkheden. “Hij schrijft in zijn brieven aan vrienden over de eenzaamheid die met zo’n bestaan gepaard gaan.” Preuts blijkt Erasmus echter totaal niet te zijn. “In brieven schrijft hij openlijk over de lustgevoelens waar je als priester last van kan hebben”, zegt Langereis.

Erasmus ziet de taak voor zichzelf weggelegd om een modern lezerschip op te voeden. “Hij vindt dat lezers intellectueler moeten zijn.” Dit blijkt ook uit zijn interpretatie van de bijbel. “Erasmus is een gelovig man, maar hij beseft dat de aardse tekst van de bijbel maar mensenwoorden zijn. Dat is niet erg, want de boodschap blijft alsnog hetzelfde.”