“Als je me vraagt wat de beroerdste maatregelen zijn die ik tijdens mijn rectoraat heb moeten nemen, is dit er wel een van”, zegt Pols. De subsidie en bestuursbeurzen van RSC/RVSV zijn ingetrokken en de vereniging is niet langer welkom bij academische plechtigheden en de Eurekaweek. Volgens Pols ‘de scherpst mogelijke sanctie’ die de universiteit kon nemen. “Door de middelen af te nemen hebben we de facto de erkenning opgeschort. Maar ik wil de vereniging wel de kans geven om feitenonderzoek te doen en mij te overtuigen van de beloofde cultuurverandering.”

Schrok u van de beelden?

“Ik vind het zorgwekkende beelden. Het zijn meerdere getuigenissen van grensoverschrijdend gedrag. Ik heb een ongelooflijke bloedhekel aan het feit dat als wij keer op keer zeggen dat fysiek contact niet kan, het toch gebeurt. We zeggen keer op keer: intimidatie mag niet. En het vindt toch plaats. We hebben zelfs cursussen voor mensen die de kennismakingstijd organiseren om zelf te leren reflecteren op dat type gedrag. Als men dat vertrouwen dan zo schaadt, mag men ook rekenen op maatregelen vanuit de universiteit. Ik voel me echt bedonderd door het corps.”

Volgens RSC/RVSV klopt er maar weinig van de uitzending van Rambam.

“Maar ze geven ook aan dat ze een aantal dingen niet kunnen uitsluiten. Je hebt hun verklaring en het interview in de NRC gelezen: daar zit in feite een impliciete bekentenis in.”

Een van de genoemde incidenten is een student die tijdens de ontgroening per ambulance is afgevoerd. Volgens Rambam liep de student een hoofdwond op doordat hij na een klap op een paaltje viel. RSC/RVSV zegt dat het kwam door ‘fysieke en mentale uitputting’. Was u op de hoogte van dat incident?

“RSC/RVSV heeft in augustus direct doorgegeven dat er een student was flauwgevallen en later een rapport overlegd aan de commissie Kennismakingstijd (KMT)1. De commissie vond dat het corps onvoldoende reflecteerde op hoe het nu kan dat iemand flauwvalt. Er is toen sterk op aangedrongen om dieper op het incident te reflecteren en in het voorjaarsgesprek van 2018 aan te geven welke maatregelen dergelijke incidenten kunnen voorkomen. De flauwgevallen student verklaart zelf overigens dat hij geen hoofdwond had. Wel was er een andere student die voor de kennismakingstijd een hoofdwond had opgelopen.”

‘Laat ik wel aantekenen dat de gebeurtenissen in Groningen anderhalf jaar geleden zijn. Er had al aandacht moeten zijn voor een cultuurverandering.’

Rector magnificus Huib Pols

Waarom laat u RSC/RVSV zelf onderzoek doen naar de incidenten en vraagt u niet om een onafhankelijk onderzoek?

“De vereniging is een zelfstandige rechtspersoon, dus het ligt binnen hun verantwoordelijkheid om het onderzoek vorm te geven. Maar we hebben natuurlijk wel aangegeven dat we de onafhankelijkheid onderstreept willen zien. Ik kan me niet voorstellen dat mensen van binnen de vereniging het onderzoek zullen uitvoeren.”

Wat verwacht u nu van de vereniging?

“Ik wil een minutieus verslag zien van alles wat er tijdens de kennismakingstijd heeft plaatsgevonden, een reflectie daarop en welke maatregelen het corps gaat nemen. RSC/RVSV zegt aan een cultuurverandering te willen werken. Dat vind ik op zich een goede inzet. Maar laat ik daar wel bij aantekenen dat de gebeurtenissen in Groningen 2 anderhalf jaar geleden zijn. Daar had al aandacht voor moeten zijn. En RSC/RVSV moet met meer komen dan woorden en nota’s over een cultuurverandering om mij te overtuigen. Alleen een boodschap van de senaat is voor mij onvoldoende. Ik zou het ook graag zien in het gedrag van de leden.”

Hoe gaat u dat toetsen?

“Die maatregelen moeten terug te zien zijn in de kennismakingstijd. Ik ga er natuurlijk niet zelf zitten. Ik kan me voorstellen, maar ik laat de vereniging vrij om zelf een vorm te kiezen, dat men onafhankelijke waarneming toelaat, of in aansluiting op de KMT een onafhankelijke enquête houdt die iedereen in vrijheid kan invullen.”

‘Je kunt zoveel regels maken als je wilt, uiteindelijk gaat het om het gedrag van de leden’

Rector magnificus Huib Pols

Verengingen zijn zelfstandig, op een enkeling na zijn alle leden volwassen. Moeten zij niet zelf weten wat ze binnen hun clubje uitvoeren?

“Ja, natuurlijk hebben ze een eigen verantwoordelijkheid. Maar van de andere kant: het zijn studenten van onze universiteit en in die zin hebben we een zorgplicht. Die brengen we tot uiting in de commissie KMT en door goede relaties te onderhouden met de studentengezelligheidsverenigingen. En we zijn het erover eens dat een kennismakingstijd vanwege die zorgplicht aan een aantal regels dient te voldoen.”

Sommige universiteiten hebben een gedragscode voor de ontgroeningen. Waarom is die er in Rotterdam niet?

“Wij hebben er voor gekozen om aandachtspunten op te stellen. In feite is de optelsom van die aandachtspunten een soort convenant of gedragscode. Maar je kunt zoveel regels maken als je wilt, uiteindelijk zit het in het gedrag van de leden.”

U zei vorig jaar dat u geen noodzaak zag om de ontgroeningen aan te passen.

“Dat is niet helemaal wat ik heb gezegd, ik heb het woord ontgroeningen niet gebruikt. Ik vond het niet nodig om de regels rondom de kennismakingstijd aan te passen. We hebben via de commissie KMT afspraken en heel direct contact met de verenigingen. Dat begint met een voorjaarsoverleg, waarin wordt teruggekeken of genomen maatregelen na eventuele problemen bij eerdere KMT’s in voldoende mate in acht worden genomen en voor ons zichtbaar zijn. Dan wordt er in augustus een draaiboek voor de KMT’s met ons doorgenomen. Daar maken we kanttekeningen bij en doen we aanpassingen aan. Vervolgens dient men medische journaals en logboeken bij te houden. Die worden ingeleverd bij de commissie en besproken. Mochten daaruit zaken komen die twijfelachtig zijn, kan de commissie onderzoek doen en kan ik eventueel sancties opleggen.”

‘Ik ben er niet om als politieman op te treden. Daar begint heel nadrukkelijk de verantwoordelijkheid van de vereniging zelf’

Rector magnificus Huib Pols

En dat is voldoende om de veiligheid te garanderen?

“Dat is in mijn ogen een belangrijke inspanning vanuit de universiteit om te borgen dat er op een nette en respectvolle wijze vorm wordt gegeven aan de kennismakingstijd. Ik ben er niet om als politieman op te treden. Die positie heb ik niet. Daar begint heel nadrukkelijk de verantwoordelijkheid van de vereniging zelf.”

U ziet geen reden om de huidige afspraken aan te passen?

“Zijn er lacunes in de afspraken die we nu hebben?”

Beantwoordt u die vraag maar.

“Ik denk het niet. En je ziet ook: als het vertrouwen wordt geschaad, acteren we direct.”

  1. De commissie KMT ziet sinds 1998 toe op een veilig verloop van de ontgroeningen bij de verenigingen door afspraken te maken, cursussen te geven en toe te zien op draaiboeken en het ‘medisch journaal’. ↩︎
  2. In Groningen liep een aspirant-lid van Vindicat een hersenoedeem op nadat de voorzitter van de ontgroeningscommissie zijn schoen op het hoofd van de eerstejaars had gezet. ↩︎
Al 4 reacties — discussieer mee!