KNAW-president ziet te weinig vrouwen en allochtonen

Volgens José van Dijck worden teams beter van diversiteit. Daarom zouden vrouwelijke en niet-westerse onderzoekers evenredig vertegenwoordigd moeten zijn in de wetenschap.

Beeld: Levien Willemse

Aan de universiteit zijn bestuurders en onderzoeksleiders voornamelijk blanke mannen. Daar moet iets aan veranderen, vindt president José van Dijck van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen.

Wetenschap is steeds meer een teamsport aan het worden. In haar jaarrede vroeg José van Dijck maandag aandacht voor de ‘we’ in wetenschap. Onderzoekers werken steeds meer in teams, memoreerde ze.

Evenredig aandeel

José van Dijck

En teams worden volgens haar beter van diversiteit. Daarom zouden vrouwen en onderzoekers van niet-westerse afkomst in alle rangen en standen van de wetenschap evenredig vertegenwoordigd moeten zijn.

“We zijn op de goede weg wat betreft het aandeel van vrouwen”, aldus Van Dijck, “maar het kan écht veel beter, vooral in de hogere bestuurlijke rangen van de universiteiten en bij de onderzoeksleiders.”

Dat geldt ook voor onderzoekers van niet-westerse afkomst. “Bij het Hubrecht Instituut werken meer dan dertig nationaliteiten, bij het Nederlands Instituut voor Ecologie zo’n twintig. Maar voor de populatie van bestuurders en onderzoeksleiders geldt een dergelijke diversiteit helaas niet: ze zijn op dit moment vooral wit, een enkele uitzondering daargelaten.”

Doorstroming

Het gaat niet vanzelf, voegde ze eraan toe. “Het vraagt om beleid, dat niet alleen gericht is op het opleiden en aantrekken van vrouwen en niet-westerse onderzoekers, maar ook op hun doorstroming naar de hogere echelons.”

“Het vraagt om beleid, dat niet alleen gericht is op het opleiden en aantrekken van vrouwen en niet-westerse onderzoekers, maar ook op hun doorstroming naar de hogere echelons.”

José van Dijck

Veel problemen in de wetenschap vragen volgens Van Dijck bovendien om samenwerking tussen disciplines. De kunst om de disciplines te overstijgen krijgt nog niet genoeg waardering. “Grote wetenschapsprijzen gaan vooral naar topspelers in een handjevol monodisciplines, denk aan de Nobelprijzen in de categorieën natuurkunde, scheikunde, geneeskunde en economie.”

De KNAW-president droomt van een ander soort wetenschapsprijs: een prijs voor Wetenschap, Impact en Nieuwsgierigheid. Die zou moeten gaan naar een team ‘waarin jong en oud, man en vrouw, en onderzoekers uit verschillende disciplines en culturen samenwerken aan de oplossing van een urgent probleem’.

Hand in eigen boezem

Ook binnen de Akademie zelf moet er meer aandacht voor komen, hield ze maandag het genootschap van topwetenschappers voor. “Laatst was er een discussie over de vraag of men wel leden moest toelaten die overwegend gezamenlijke publicaties, dus publicaties samen met anderen, op hun naam hebben staan. Ik denk dat we ons bij het selectieproces moeten realiseren dat deskundigheid over de grenzen van de disciplines heen en het werken in groter teamverband juist in toenemende mate pluspunten worden.”

Deel dit artikel

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
  • Hiermee kun je je aanmelden voor de EM nieuwsbrief. Je krijgt elke donderdag een mail met het belangrijkste nieuws van de week. Er is een Nederlandstalige en een Engelstalige editie.

    Vragen over de nieuwsbrief? Lees eerst onze veelgestelde vragen.