Rector breekt lans voor ongebonden onderzoek bij Diesviering

In een vlotte show vierde de universiteit haar 113e verjaardag. Het thema was Kennis in beweging. En wie jarig is trakteert, dus er vielen ook nog wat mensen in de prijzen.

Waren we als mensheid maar als een zwerm spreeuwen die elkaar met z’n honderden, of duizenden, in de lucht foutloos kunnen volgen en meebewegen bij verandering van richting. . Zonder te botsen. Dat was de boodschap die de bezoekers van de Dies Natalis 2026 – de 113e verjaardag van de universiteit – mee moesten nemen van de viering maandag 9 november.

Op het grote scherm verscheen meerdere malen het hypnotiserende fenomeen van spreeuwen in een grote wolk die elkaar naadloos volgen in een golvende beweging, altijd aan het einde van de dag. Het sloot aan bij het thema van de Dies, namelijk ‘Kennis in beweging’. Rector magnificus Jantine Schuit noemde het: “De zwerm spreeuwen staat voor die beweging en het leggen van verbinding en reageren op verandering. Ik hoop dat u mee naar huis neemt dat we alleen met verschillende disciplines samen de veerkracht kunnen versterken.”

Ruimte voor ongebonden onderzoek

In haar diesrede ging Schuit in op de zorg onder sommige wetenschappers dat alle nadruk vanuit bestuurders op samenwerken en interdisciplinariteit betekent dat er geen ruimte meer zou zijn voor nieuwsgierigheidsgedreven onderzoek. “Gaat het alleen nog om impact?”, is de vraag die haar geregeld wordt gesteld. “Voor mij begint wetenschap die ertoe doet nog een stap eerder, bij het stellen van vragen. Hoe werkt dit? Waarom gebeurt dit? Wat weten we nog niet?”, zei Schuit.

De rector kondigde vervolgens aan dat er voor dit fundamenteel onderzoek ruimte is en blijft aan de Erasmus Universiteit. “We zetten extra middelen in voor ongebonden onderzoek. En we helpen onderzoekers actief om persoonlijke beurzen te verwerven, met begeleiding en mentoring. Juist die beurzen geven onderzoekers de vrijheid om zelf te bepalen wat zij willen onderzoeken.”

Volgens Schuit gaat het bij de oproep om meer samenwerking niet om minder specialisatie maar om ‘de bereidheid om specialistische kennis met elkaar te verbinden. Kennis krijgt betekenis wanneer zij in beweging komt’. Verder pleitte ze in haar toespraak voor samenwerking in het onderwijs, zodat ook studenten al vroeg leren om interdisciplinair samen te werken. “We vernieuwen bestaande opleidingen en ontwikkelen nieuwe opleidingen, minoren en tracks. Studenten die de komende jaren bij ons starten, leren met deze programma’s samen te werken over vakgebieden heen en te kijken met een open blik naar de problemen van vandaag en morgen.”

Eredoctoraten in medische hoek

Tijdens de Dies ontvingen twee wetenschappers uit de medische hoek een eredoctoraat, dit jaar uit handen van het Erasmus MC en de Erasmus School of Health Policy & Management (ESHPM). Het eredoctoraat vanuit de ESHPM ging naar Jeffrey Braithwaite, hoogleraar Health Systems Research. De Australiër doet veel onderzoek naar systemen in de gezondheidszorg en ziekenhuizen. Ook hij benadrukte in zijn speech de kracht van samenwerking: “Eén molecuul H2O maakt niet iets nat, maar een heleboel bij elkaar wel. Zo werkt het ook in de gezondheidszorg, problemen zijn onderling verbonden. Dus je hebt technici, ethici, dokters en de gemeenschap nodig voor oplossingen. De toekomst hangt af van het collectief.”

Eredoctor David Abbink, hoogleraar Haptic Human-Robot Interaction aan de TU Delft en vooral bezig met het ontwikkelen van robots die verpleegkundigen kunnen ondersteunen in hun fysieke werk, bracht in zijn dankwoord een ode aan alle mensen met wie hij had samengewerkt en die voor hem belangrijk waren geweest. Waarbij het grote scherm vulde met foto’s van collega’s, samenwerkingsgroepen, zijn vrienden, zijn vrouw, zijn ouders en zijn zoon.

Drie prijzen

Dan werden er nog drie prijzen uitgereikt. De Erasmus Research Prize 2026 ging naar Sadaf Soloukey, neurochirurg in opleiding aan het Erasmus MC, neurowetenschapper en filosoof. Ze doet onderzoek naar zeer snelle echografie waarmee superkleine bloedvaten in het brein zichtbaar worden. De prijs behelst een oorkonde en een bedrag van 7000 euro.

De Lambers Student Excellence Award 2026 ging naar Maxime Noordermeer. Zij kreeg de prijs vanwege haar onderzoek waarbij ze kennis van haar opleidingen Geneeskunde, Rechten en technologie combineert. Ze promoveert inmiddels bij het Erasmus MC en ontving een oorkonde en 4000 euro.

De jaarlijkse FAME Athena Award voor medewerkers die zich hebben ingezet voor de positie van vrouwen binnen de universiteit ging dit jaar naar Ana Uribe Sandoval en Katarina Putnik voor hun werk aan het programma Advancing Inclusive Academia. Dit programma ondersteunt vrouwelijke wetenschappers in hun loopbaan.