Zitten is niet het nieuwe roken

Op een zonnige middag loop ik in het Erasmus MC naar een koffieafspraak. Plots hoor ik een student hard roepen: “Als je nu de trap af loopt, mag jij een peukie!” Het galmt door de hele hal. De medestudent begint te lachen en rent demonstratief de gewone trap af in plaats van de roltrap. Als verslavingsonderzoeker ben ik natuurlijk meteen getriggerd en denk ik: als we met zijn allen roepen dat zitten het nieuwe roken is, dan is zo’n uitspraak niet heel verrassend.

De uitspraak dat zitten het nieuwe roken is wordt al jaren gebruikt. Onderzoek toont namelijk aan dat we tegenwoordig veel uren van de dag zittend doorbrengen. We zitten achter onze laptop of computer op kantoor of in de collegezaal, zitten in de trein of auto en als we thuiskomen na een lange werkdag ploffen we op de bank.

Langdurig zitten is niet gezond. Onderzoek in de laatste vijftien jaar laat zien dat langdurig zitten de kans op chronische aandoeningen zoals diabetes en hart- en vaatziekten verhoogt. Het goede nieuws is dat we dit heel makkelijk kunnen oplossen: gewoon met regelmaat het zitten onderbreken en meer bewegen! Even opstaan, een kort loopje naar het koffieapparaat of de printer, een blokje om tijdens de lunch en lekker fietsen naar de campus.

In tegenstelling tot zitten is roken zelfs slecht voor de gezondheid als je dat maar af en toe doet. Studies naar roken in de jonge leeftijdsjaren zijn eenduidig: jongeren die vroeg beginnen met roken hebben een hoger risico op verslaving, chronische ziekten zoals hart- en vaatziekten en veel luchtwegproblemen. Ook meeroken (het inademen van tabaksrook uit de omgeving) is schadelijk. Verder is een verslaving aan sigaretten minder makkelijk op te lossen. Om succesvol te stoppen met roken is meestal begeleiding van een professional met gebruik van hulpmiddelen (zoals nicotinepleisters) nodig. En zelfs dan ligt een terugval nog lang op de loer.

Kortom, mijn advies aan de student die de trap afrende om die in te ruilen voor een sigaret is: neem de volgende keer toch maar de roltrap en laat het sigaretje alsjeblieft links liggen.