Commissie: Geen plagiaat in werk Van den Boom

Voormalig ESHCC-decaan Dymph van den Boom heeft geen plagiaat gepleegd. Dat concludeert een door de UvA ingestelde onafhankelijke onderzoekscommissie. Die heeft de afgelopen maanden de plagiaatbeschuldigingen van NRC Handelsblad onderzocht.

Van den Boom werd in juni in een artikel van NRC Handelsblad beschuldigd van plagiaat in onder andere haar redes als rector van de UvA en haar proefschrift. Ze zou grote stukken gekopieerd hebben zonder bronvermelding. EM meldde toen ook dat Van den Boom in een beleidsstuk over de toekomst van de Erasmus School of History, Culture and Communication (ESHCC) stukken overgenomen had zonder annotatie.

De commissie, bestaande uit de hoogleraren Ton Hol (Universiteit Utrecht) en Marc Loth (Tilburg University), concludeert dat Van den Boom weliswaar ‘slordig’ is geweest, maar dat op basis van de destijds geldende regels voor wetenschappelijke integriteit geen sprake is van plagiaat.

Literatuurstudie

In haar proefschrift uit 1988 zijn passages overgenomen zonder bronvermelding. Volgens de commissie zijn dit passages in een literatuurstudie, waarbij duidelijk is dat Van den Boom niet probeert te pronken met andermans veren. “Hoewel in het proefschrift niet steeds (voldoende) herkenbaar is welke tekstdelen van de auteur zijn en welke zijn overgenomen uit andermans werk, is wel steeds in voldoende mate duidelijk dat de auteur het werk van anderen beschrijft en zich dit niet heeft toegeëigend als ware het haar eigen werk.”

Ook geen plagiaat in diesredes

Ook wat betreft de onderzochte diesredes aan de Uva is er volgens de commissie geen sprake van plagiaat. “De commissie heeft vastgesteld dat de betrokkene in de toespraken geen ideeën of bijzondere inzichten van anderen met enige pretentie van originaliteit heeft overgenomen zonder verwijzing naar de bron.” Daarbij laat de commissie twee toespraken buiten beschouwing, omdat die nooit schriftelijk gepubliceerd zijn. Daarin zouden wel langere passages zijn overgenomen.

Het beleidsadvies dat Van den Boom begin 2019 schreef over de toekomst van de ESHCC, waarin volgens anonieme medewerkers ook teksten zonder bronvermelding zijn overgenomen, is door de commissie niet onderzocht.

'Reputatieschade is gigantisch'

Het College van Bestuur liet in september een mailonderzoek uitvoeren onder medewerkers van ESHCC, om de bron van het gewraakte NRC-artikel te achterhalen. “Het artikel is aanleiding voor discussies, creëert een sfeer van onveiligheid en is zeer beschadigend voor de betrokken persoon. Het College van Bestuur vindt het dan ook een buitengewoon ernstige zaak”, schreef het CvB toen in de aankondiging van het onderzoek. Dinsdag liet een woordvoerder weten dat het CvB geen behoefte voelt op het UvA-rapport te reageren.

In de Volkskrant van dinsdag heeft Van der Boom zelf gereageerd. Gedurende het onderzoek had ze zwijgplicht. “Ik heb er wakker van gelegen, dit is een van de ergste beschuldigingen die je als wetenschapper voor de voeten geworpen kunt krijgen”, zegt ze tegen de krant. “De reputatieschade is gigantisch.” De regels over bronvermelding waren in de jaren tachtig nog minder scherp, zegt de voormalig decaan. Haar redes zouden niet door haar zelf geschreven zijn, maar door de communicatieafdeling van de UvA.

De NRC reageert ook op het rapport. “Dymph van den Boom heeft […] bij herhaling teksten van anderen letterlijk gekopieerd zonder correcte bronvermelding. Het is vreemd dat de commissie deze werkwijze niet kwalificeert als plagiaat. De rest van de wereld doet dat wel.”