Terugkijken: De Universiteit van de Toekomst

Zeven vlammende betogen van wetenschappers die een andere universiteit willen. En colllegevoorzitter Pauline van der Meer Mohr zegt: “Ik ben de Louise Gunning van Rotterdam. Hopelijk zou ik andere keuzes maken.”

Waartoe is de universiteit op aarde? Wat is de rol van de universiteit in een samenleving? Die vragen stonden woensdagavond in Arminius centraal in het Denkcafé over de universiteit van de toekomst. Een absolute terugkijktip:

Wiep van Bunge (hoogleraar Geschiedenis van de Wijsbegeerte aan de EUR, vanaf 5:30) schetst de geschiedenis van ‘de universiteit’ – die volgens hem niet bestaat. Via de opkomst van wetenchappelijk onderzoek en de explosie van studentenaantallen naar nu: “Bildung heeft het afgelegd tegen de focus op onderzoek en de studentenaantallen.”

Kellie Liket (econoom en impactonderzoeker aan de EUR, vanaf 16:05) betoogt waarom je als maatschappelijk betrokken wetenschapper gedoemd bent om te falen. “Op mijn universiteit van de toekomst is wetenschap weer het middel geworden en geen doel an sich ter vertier van geïnteresseerde onderzoekers.”

Dap Hartman (UHD innovatie en ondernemerschap aan de TU Delft, vanaf 28:00) noemt rendementsdenken op een universiteit krankjorum. “Zolang een gedetineerde twintig keer zoveel kost als een student, is het bespottelijk om van studenten te eisen snel af te studeren en een studie te kiezen die aantoonbaar praktisch nut heeft.”

Sarah de Rijcke (Science in Transition en Universiteit Leiden, vanaf 41:20) spreekt over de effecten van prestatie-indicatoren en ranglijstjes in het hoger onderwijs.”De vergelijkingen en competitie tussen universiteiten op basis van ranglijsten en evaluaties worden tot doel op zich gemaakt.”

Jonathan van ‘t Riet (communicatiewetenschapper aan de Radboud Universiteit, vanaf 54:25) pleit juist voor meer rendementsdenken. “Het lijkt me beter als we meer diploma’s van hoogwaardige kwaliteit kunnen afleveren voor minder geld.”

Linda Duits (mediawetenschapper en actief binnen Rethink UvA, vanaf 1:06:25) vindt dat het universitair onderwijs een herwaardering verdient. “Wetenschappers publiceren, publiceren, en publiceren om maar geen onderwijs meer te hoeven geven.”

Willem Schinkel (bijzonder hoogleraar Sociologische theorie aan de EUR, vanaf 1:22:50) wil een nieuw verhaal bij ‘de universiteit’, dat moet gaan over onafhankelijk onderzoek, toegankelijk onderwijs, ontsluiting van kennisarchieven en verbinding tussen de academie en haar diverse publieken. “De universiteit van de toekomst is een publieke, of ze is niet.”