‘Iedereen heeft een prijs’

Waarom doen goede mensen soms de verkeerde dingen? Hoogleraar bedrijfsethiek Muel Kaptein zocht dit uit. ‘De vraag is niet ‘ben je integer?’, maar ‘hoe láng ben je integer?’

Volgens Kaptein staan de kranten tegenwoordig bol van berichten over fraude, corruptie, wangedrag en machtsmisbruik. Hij onderzocht hoe werknemers omgaan met bedrijfsmiddelen, werktijden en gevoelige informatie. Ook organisaties die het niet zo nauw nemen met milieuwetgeving, prijsopdrijving of reputatiebeschadiging legde hij onder de loep. Zijn meest interessante bevinding? Iedereen heeft een prijs.

De boel flessen

Kaptein: “De vraag is niet zozeer ‘ben je integer?’, maar ‘hoe láng ben je integer?’. Het gaat hier niet om mensen die ’s ochtends met de intentie uit bed stappen om de boel eens flink te gaan flessen. Maar prestatiedruk, een groeiend winstoogmerk en het type organisatie kunnen werknemers wel een grens doen overgaan. Natuurlijk ontstaat dit gedrag in combinatie met persoonlijke verlangens, zoals een gevulde bankrekening of verhoogde status.”

Niet teveel regels

Transparantie op de werkvloer, inclusief heldere gedragscodes en een grote ‘pakkans’ voor overtreders, werkt integriteit in de hand. Een overmaat aan regels is echter weer teveel van het goede. Wanneer doe je het dus goed?

Discussieer morgen om 20.00 uur mee met prof. Kaptein in Arminius tijdens het Denkcafé over integriteit op het werk. Leidraad voor de avond is Kapteins boek ‘Waarom goede mensen soms de verkeerde dingen doen’. De andere sprekers zijn: criminoloog Henk van de Bunt (Erasmus School of Law) Harry Lensink, misdaadjournalist bij Vrij Nederland Cees Schaep, witwasexpert en directeur van fraude-onderzoeksbureau SBV Forensics Gerrit de Wit van Expertgroep Klokkenluiders