U-raad verliest instemmingsrecht op beveiligingscamera’s

De Universiteitsraad is akkoord met een substantiële wijziging van het camerareglement. Daarin is het zwaarbevochten recht van de raad om elke plaatsing van een beveiligingscamera vooraf te beoordelen geschrapt.

Een nieuw reglement was dringend nodig. Het oude reglement stamde uit 2013 en was onder andere gebaseerd op de Wet bescherming persoonsgegevens, een wet die inmiddels is vervangen door de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Ook ontwikkelingen op het gebied van AI maakten een update noodzakelijk.

Inspraak verdwijnt

Maar in de eerste conceptversie van de beleidsmakers was geen ruimte meer voor inspraak van de Universiteitsraad op de plaatsing van camera’s. Veranderingen in het reglement vereisen nog wel toestemming van de medezeggenschap. Het recht om de plaatsing van elke beveiligingscamera te beoordelen was in 2013 juist zwaarbevochten door de raad, en verdween volledig uit dit concept. Nu gaat de raad ermee akkoord dat dit instemmingsrecht verdwijnt.

Het concept is op aandringen van de raad wel aangevuld. Zo komt er een vierjaarlijkse evaluatie waarin ook de Universiteitsraad wordt meegenomen. Ook gaat een Camera Surveillance Review-team camera-aanvragen beoordelen op ‘noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit’. De U-raad mag een adviserend lid aan dit team afvaardigen. “Die kan een kwestie escaleren naar de raad, dus als er iets gebeurt dat niet in overeenstemming is met het reglement, weten we dat meteen”, zegt Borja Ranzinger, die namens de raad onderhandelde over het reglement. Daarnaast ontvangt de raad een jaarlijkse rapportage over het cameratoezicht.

Strengere regels

Op bepaalde punten is het reglement strenger geworden. Zo mogen beelden maximaal twee weken bewaard worden, dat was een maand. Er is een expliciet verbod op AI voor bijvoorbeeld gezichtsherkenning en emotieherkenning toegevoegd. Voor tijdelijk cameratoezicht gaan striktere regels gelden: dat mag maximaal zes maanden (eenmalig te verlengen met opnieuw zes maanden). Heimelijk toezicht mag maximaal één maand met schriftelijke toestemming van het College van Bestuur en als het onmiddellijk na afloop gerapporteerd wordt aan de U-raad.

Verder zijn spreekkamers, stilteruimtes en kolfkamers toegevoegd aan de ruimtes die zijn uitgesloten van cameratoezicht. Toiletten, douches en kleedruimtes stonden al op die lijst. Kantoren en studieplekken mogen in principe ook niet worden gefilmd, tenzij er een zeer uitzonderlijke, acute dreiging is.

De nieuwe regels gelden vijf jaar. Als de raad ontevreden is over de praktische uitwerking, kan in 2031 het oude reglement weer in werking treden.

Niet zonder slag of stoot

Het nieuwe reglement is niet zonder slag of stoot tot stand gekomen. De raad ontdekte na onderzoek van EM dat het camerareglement jarenlang niet was nageleefd door de universiteit. Camera’s werden tot voor kort niet voorgelegd aan de raad, terwijl dat volgens de regels wel moest. Ook was de raad er niet over te spreken dat een investering van 1,7 miljoen euro in een nieuw camerasysteem nooit aan de raad is voorgelegd.