Laat politie namen van relschoppers doorgeven aan onderwijs, zegt Tweede Kamer

Zijn studenten betrokken bij strafbare feiten of ‘ernstige ordeverstoringen’? Dan moet de politie hun gegevens kunnen delen met onderwijsinstellingen, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Of dat mag is nog maar de vraag.

Enkele weken geleden debatteerde de Tweede Kamer over een rapport van de taskforce Antisemitismebestrijding. Dat rapport schonk onder meer aandacht aan de felle demonstraties tegen de banden met het Israëlische onderwijs en onderzoek.

Populistische partijen in het parlement willen een hardere aanpak van die protesten en dienden allerlei moties in die richting in. De meeste van die moties zijn nu weggestemd, ondanks steun van regeringspartij VVD.

Universiteiten hoeven bijvoorbeeld niet uit te spreken dat antisemitisme onacceptabel is, zoals JA21 had voorgesteld. Daarbij verwees de partij naar een specifieke definitie, die kritiek op de staat Israël moeilijker maakt. Minister Letschert had de motie ontraden: “Wij spreken ons niet uit over een definitie.”

Politie

Maar een andere motie kreeg wel een meerderheid, mede doordat naast de VVD ook regeringspartij CDA er steun aan gaf: de politie moet makkelijker gegevens kunnen delen met onderwijsinstellingen. Daar moet een ‘handelingskader’ voor komen, stelden SGP en JA21 voor.

De motie is breed geformuleerd en richt zich op studenten die ‘betrokken zijn bij strafbare feiten of ernstige ordeverstoringen’. De indieners noemen illegale demonstraties, oproepen tot geweld en ‘onveilige situaties’ als aanleiding voor hun oproep.

Volgens de wet kunnen universiteiten en hogescholen de inschrijving van een student beëindigen als die ernstige overlast veroorzaakt. Maar dan moeten instellingen wél weten om wie het gaat.

Mag dat wel?

Volgens Gerard Ritsema van Eck, IT-jurist aan de Rijksuniversiteit Groningen, mag dat niet zomaar. Hij doet onder meer onderzoek naar de Wet Politiegegevens, waarin staat dat de politie alleen informatie mag delen met partijen als het Openbaar Ministerie of de AIVD.

“Als de minister wil dat de politie informatie met andere partijen deelt, moet hij daar een speciale regeling voor treffen. Maar dat kan alleen op basis van een zwaarwegend algemeen belang”, aldus Ritsema van Eck.

Dat gebeurt eigenlijk zelden, zegt de onderzoeker. Bovendien: “Demonstreren is een grondrecht, of je dat nou op de universiteit doet of ergens anders. In die context een zwaarwegend belang vinden zal best moeilijk worden voor de minister.”

Wettelijke beperkingen

In het debat maakte minister van Justitie en Veiligheid David van Weel duidelijk dat hij zich wel in de motie kan vinden. Hij gaat deze kwestie meenemen in gesprekken met de onderwijsinstellingen, de politie en het Openbaar Ministerie.

Ook hij waarschuwde dat er wettelijke beperkingen zijn bij het delen van gegevens. “Als we daarbij tegen knelpunten aanlopen, dan pakken we dat op”, beloofde hij.