Ministerie en Franse ambassade bellen met CvB over afzegging Eva Illouz

Zowel de Franse ambassade als het Nederlandse ministerie van Onderwijs hebben contact opgenomen met het bestuur van de universiteit over het afzeggen van een lezing van socioloog Eva Illouz door het Erasmus Love Lab. Dat vertelde Bredenoord dinsdag in de Universiteitsraad.

Wat de ambassademedewerker precies aan Bredenoord heeft gevraagd of meegedeeld, is niet bekend. De ambassade was woensdag onbereikbaar. Het ministerie bevestigt dat een ambtenaar met de collegevoorzitter heeft gebeld. In de Universiteitsraad impliceerde de collegevoorzitter dat ‘telefoontjes en mails van verschillende kanten’ het College van Bestuur (CvB) hebben bewogen om zich in de kwestie te verdiepen, wat leidde tot de publicatie van een excuusbrief aan de Frans-Israëlische socioloog Eva Illouz.

‘Mogelijk discriminatie’

De raad vroeg het CvB naar de beweegredenen om die brief te schrijven. De lezing van Illouz werd begin oktober door het Erasmus Love Lab afgezegd, omdat een deel van het team ‘ongemak’ voelde bij de uitnodiging vanwege Illouz’ aanstelling aan Hebrew University. Dat is een van de drie Israëlische universiteiten waarmee de Erasmus Universiteit de banden op institutioneel niveau bevroren heeft, vanwege het risico op betrokkenheid bij mensenrechtenschendingen in Gaza.

Volgens Bredenoord was het College van Bestuur al voor de publicatie in NRC op de hoogte van de afzegging, maar werd het later duidelijk dat dit mogelijk om ‘een geval van discriminatie’ ging. Verschillende mails en telefoontjes wezen het CvB daarop. Bredenoord noemde daarbij de Franse ambassade en de ‘assistent van de minister’ als voorbeeld, al was dat volgens een woordvoerder van het ministerie alleen om berichtgeving in de media te verifiëren.

Impact op Illouz

Vervolgens nam het CvB contact op met de afdeling Juridische Zaken, die waarschuwde dat – ook als dat niet zo was bedoeld – de afzegging als discriminatie kan worden gezien.   “We waren ook bezorgd over de impact die de afzegging op Illouz persoonlijk had”, zei Bredenoord in de raad. Daarom schreven we een excuusbrief.”

Een raadslid dat hardop uitsprak niet goed te begrijpen op welke manier de afzegging discriminatie zou kunnen zijn, slikte zijn woorden in. De Universiteitsraad had namelijk afgesproken alleen over de gevolgde procedure te spreken en niet over de inhoud.

Love Lab niet direct betrokken

Die vraag werd dus niet beantwoord. Bredenoord legde wel uit dat het College van Bestuur niet over het uitnodigingsbeleid van wetenschappers gaat, maar dat ‘er verschil zit tussen niet uitnodigen en actief afzeggen’. “Afzeggen – ik spreek liever niet van cancellen vanwege de connotatie – is heftig”, aldus Bredenoord. Ze stak enigszins de hand in eigen boezem dat de teamleden van het Love Lab door de institutionele bevriezing dachten dat individuele uitnodigingen ook niet meer verstandig waren. “We moeten beter uitleggen dat dat geen enkel probleem is”, beloofde Bredenoord.

Het Love Lab is door het CvB niet betrokken bij het opstellen van de excuusbrief. Ook heeft het CvB het team niet rechtstreeks gevraagd naar de gang van zaken, zei Bredenoord tijdens de raadsvergadering. “Wij hebben met de decaan gesproken, dat is de manier waarop onze organisatie werkt.” Rector magnificus Jantine Schuit vulde aan: “De decaan informeerde ons wat er bij het team is voorgevallen.”

Excuses namens universiteit

Schuit benadrukte dat de excuusbrief namens de universiteit geschreven is, dus niet namens een individu of het Love Lab. Het CvB heeft zelf ook contact gehad met Illouz, en haar uitgenodigd voor een masterclass over academische vrijheid voor colleges van bestuur. Het is niet bekend of Illouz ingegaan is op de uitnodiging.

Rectificatie 15 december: Eerder meldde de universiteit aan EM dat de Franse ambassade Annelien Bredenoord persoonlijk had gebeld. Later bleek dat een medewerker van de universiteit de ambassade aan de telefoon heeft gehad.