Scriptiebegeleiders hebben twee petten op

“Ik ben een beetje bang voor deze bespreking.” Zo startte een student ons gesprek over de eerste resultaten van haar masterthesis. Ik moest even schakelen, want dit had ik niet zien aankomen. “Oh, hoe komt dat?”, vroeg ik. Ze vertelde dat ze vastliep met de analyses en daardoor niets had kunnen doen. Ze had andere studenten die heel handig zijn met statistiek om hulp gevraagd, maar ook zij kwamen er niet uit.

Mijn eerste gedachte was: waarom heeft deze student mij niet om hulp gevraagd? Ik ben toch de scriptiebegeleider? Toen ik dat vroeg, kreeg ik een wat ongemakkelijk antwoord. De student keek tegen me op en wilde graag een goede indruk maken, dus was de drempel om hulp te vragen ineens heel hoog.

Ieder jaar begeleid ik een aantal bachelor- en masterstudenten bij het schrijven van hun thesis. Studenten werken dan aan een onderzoek, dragen bij aan de dataverzameling en gebruiken data voor hun eigen onderzoeksvraag. Ik probeer de studenten zo goed mogelijk te begeleiden met een stappenplan.

Eerst schrijven we een onderzoeksvoorstel; daar gaan veel discussies en beslissingen aan vooraf. Nadat het onderzoeksvoorstel binnen de onderzoeksgroep is gepresenteerd en goedgekeurd, doen we een data-aanvraag. Dan starten de analyses, krijgen we resultaten en schrijft de student de thesis met tussendoor een aantal feedbackmomenten. En dan, als laatste stap, volgt uiteindelijk de beoordeling van het werk door mij als begeleider in samenspraak met een onafhankelijke collega die optreedt als tweede lezer. En dat is nu precies waar het wringt.

We hebben het hele scriptieproces twee petten op. Als thesisbegeleiders hebben we vooral een coachende of sturende rol, en daarnaast hebben we ook een rol als beoordelaar een evalueren we het functioneren en het werk van de student.

Zou het misschien een oplossing kunnen zijn om de begeleiderrol en de beoordelaarrol te ontkoppelen? Ik kan me zo voorstellen dat er dan in veel mindere mate een afhankelijkheidsrelatie is tussen de begeleider en de student. Dat kan bijdragen aan een veiliger leerklimaat, waarin een student eerder vragen durft te stellen. De begeleider heeft dan geen rol in het eindcijfer. Anderzijds weet de beoordelaar dan niet goed wat de eigen inbreng van de student is geweest, hoe de student met feedback is omgegaan, en wat de professionele groei van de student is geweest. Aan de twee rollen uit elkaar halen, zitten zowel voor- als nadelen.

Begeleiden, beoordelen of allebei? Voorlopig allebei, maar het is goed om kritisch te blijven kijken naar onze werkwijze. Het is in ieder geval een ingewikkeld aandachtspunt waar ik nog even over moet nadenken.

Met de bovenstaande student is alles helemaal goed gekomen gelukkig. Met een klein beetje hulp heeft de student heel snel de analyses gedaan en een prachtig cijfer voor haar thesis behaald.

Hanan El Marroun is hoogleraar Biologische psychologie.