25 jaar Rotterdamse Psychologie: ‘We hebben er toch iets moois van gemaakt’

De opleiding Psychologie bestaat 25 jaar. Oud-bouwdecaan Henk Schmidt en docenten van het eerste uur haalden samen met studenten van de eerste lichting herinneringen op. “Henk was de favoriet en iedereen was verliefd op Peter.”

In de kelder van het Erasmusgebouw staan vrijdagmiddag taartjes en limonade klaar. Op de statafels liggen oude zwart-witfoto’s van de eerste psychologiedocenten en -studenten uit 2001. Oud-student Frank Groosjohan bestudeert een groepsfoto. “Ik kan mezelf niet vinden”, zegt hij. Hij bekijkt de vage afdruk van de gezichten voor zich. Even later: “O, daar was ik. Achteraan op de trap.”

Uit Maastricht

Zo’n dertig mensen komen op vrijdagmiddag bijeen om herinneringen op te halen aan de begintijd van de opleiding. In 2001 kwam hoogleraar Psychologie Henk Schmidt vanuit Maastricht naar Rotterdam om vanaf de grond een nieuwe psychologieopleiding op te bouwen. “Ik woonde in Limburg, in Epen, een leuk klein plaatsje. Maar ik wilde toch ook nog eens in een grote stad wonen, zodat ik op de fiets naar de bioscoop kon.” Die droom is uitgekomen. Vanuit zijn Rotterdamse woning in Kralingen kon hij op de fiets naar Cinerama.

Schmidt kwam niet alleen. Hij nam vier piepjonge collega’s mee. Peter Verkoeijen maakte deel uit van die groep, samen met Wilco te Winkel, Gino Camp en Remy Rikers. Een aantal van hen kwam terecht in Crooswijk. “En we werden meteen geconfronteerd met de grootstedelijke charme. Op een gegeven moment stond er volgens mij zelfs een junk tegen de pui van Wilco en Remy aan te plassen. Het was een enorme glazen pui. We waren meteen ingewijd”, lacht Peter Verkoeijen. “Het was een kennismaking met de echte stad. We waren toch een beetje de provinciale sfeer van Maastricht gewend.”

De eerste studenten

De Maastrichtse docenten kwamen in januari aan en in augustus 2001 begon de opleiding al met de eerste lichting studenten. “Ik werd geïnterviewd door het Rotterdamse Algemeen Dagblad en vertelde dat er een nieuwe opleiding kwam”, vertelt Schmidt. “En op de open dag kwamen, geloof ik, ongeveer honderd studenten.” Uiteindelijk begonnen negentig studenten aan de opleiding.

Ook deze eerste studenten kijken met warme gevoelens terug op hun studietijd. “Ik heb me altijd heel erg thuis gevoeld”, zegt oud-student Wim Labree. “De opleiding was klein, dus je kende iedereen. De docenten waren jong, waardoor het heel laagdrempelig was om contact te maken.”

Wat hem onder andere is bijgebleven, is een studiereis naar Wenen. Ze deden het in de voetsporen van Sigmund Freud, de Oostenrijkse grondlegger van de psychoanalyse, al was er van Freud zelf maar weinig te zien. “We zijn een half uur in het Freudmuseum geweest. Dat was het”, lacht hij.

Oud-student Dirk-Jan Bierenbroodspot heeft goede herinneringen aan de barbecue bij de Kralingse Plas. “Volgens mij deden we dat altijd als aftrap van het studiejaar.” Zijn favoriete docent? Henk Schmidt. “Maar Henk Schmidt is ieders favoriet, hij is een rasverteller. En, niet doorvertellen, maar iedereen was stiekem verliefd op Peter Verkoeijen.”

Meteen nummer één

De opleiding stond na het eerste jaar meteen op nummer één in de Keuzegids van Elsevier. Twaalf jaar op een rij werd de studie de beste Psychologieopleiding van Nederland.

“Dat werd altijd groots gevierd”, vertelt Schmidt. “Ik herinner me dat ik op een gegeven moment opgeraapt moest worden door Wilco”, lacht hij. De champagne speelde daarbij een belangrijke rol. “Die dronken we op onze nuchtere maag.”

Probleemgestuurd onderwijs

Wat de opleiding volgens de docenten populair maakte, waren de principes van het probleemgestuurd onderwijs. Die onderwijsvorm was toen nog nieuw: studenten werkten in kleine groepen en leerden vooral door zelf actief met de lesstof aan de slag te gaan.

Ook Marise Born, die in april 2001 de opleiding kwam versterken en vandaag afscheid neemt als hoogleraar, gelooft heilig in de kracht van probleemgestuurd onderwijs. “Naast inhoudelijke kennis leer je ook in kleine groepen hoe je met elkaar moet samenwerken.” Als bedrijfspsycholoog ziet Born daar grote waarde in. “Mensen die introvert zijn, of juist extreem dominant, leren in zo’n groep rekening met elkaar te houden. Dat soort vaardigheden leer je alleen in kleine groepen.”

Schaalvergroting

Van de eerste negentig studenten is de opleiding nu gegroeid naar bijna zeshonderd studenten. Schmidt kijkt er met gemengde gevoelens naar. “Ik geloof sterk in relatief kleine opleidingen met een beperkte staf. Dan verloopt het contact tussen studenten en docenten veel gemakkelijker.”

Ook Verkoeijen, die nog altijd verbonden is aan de opleiding als bijzonder hoogleraar, vindt het jammer dat het probleemgestuurd onderwijs is verdwenen. “Het viel ook samen met de schaalvergroting”, zegt hij.

De financiële druk op universiteiten speelt volgens Born een belangrijke rol. “Voor alle hogeronderwijsinstellingen is het financieel steeds moeilijker geworden. Het bedrag dat je per diploma krijgt, is in de loop van de tijd steeds verder naar beneden gegaan. Een manier om daarmee om te gaan, was simpelweg meer studenten aannemen.”

De beste jaren

Schmidt kijkt nog een keer naar de oude foto’s op de statafel in de kelder van het Erasmusgebouw en glimlacht. “Ik denk daar nog altijd met zoveel plezier aan terug. En als ik deze foto’s weer zie, denk ik: ja, we hebben er toch iets moois van gemaakt.”

Voor hem overheerst vooral de trots. “Als ik terugkijk, denk ik aan die vijf jaar waarin ik bij de opleiding zat.” Hij werd daarna decaan van de faculteit en rector van de universiteit. “Maar die vijf jaar waren professioneel én persoonlijk gezien de beste jaren van mijn leven.”