‘Iedereen een ontruimer’, wat wordt nu verwacht van medewerkers?

Alle medewerkers zijn ‘ondersteunend ontruimer’ in een noodsituatie, die boodschap kreeg iedereen aan het begin van dit collegejaar. Het is nog een pilot, maar het riep bij de Universiteitsraad vragen op, want wat wordt er nou van mensen verwacht?

“Maar ik weet toch helemaal niet wat ik moet doen?” Tutor Myrthe Fransen zit op haar knieën naast een ehbo-pop. “Daarom ben je hier toch”, reageert instructeur Edwin van Pelt. In zaal Langeveld 4.16 volgen achttien medewerkers de workshop ‘wat te doen bij een noodgeval’. “Geloof mij maar: over een uur is dat helemaal anders. En het mooie is: deze pop heeft nooit ademgehaald, dus we kunnen er perfect op oefenen”, zegt Van Pelt.

Stap één is controleren of je zelf veilig bent. Fransen kijkt om zich heen in de collegezaal. Ze is veilig. Stap twee is een reactie oproepen. “Vroeger gaven we een pijnprikkel”, zegt Van Pelt. “Maar echt hoor, als we zo gaan reanimeren en de borstkas 5 tot 6 centimeter indrukken, is dat pijnlijk genoeg. We gaan nu geen tijd verliezen.”

Wat doe je nou bij een noodgeval op de campus, daar draait de workshop van vandaag om. Wat als iemand in elkaar stort, wie bel je dan? En hoe moet je ontruimen? Want sinds september loopt er een pilot: ‘Iedereen een ontruimer’. Dat is niet hetzelfde als ‘iedereen is een bhv’er’, benadrukt bhv-coördinator Emma van Amstel. De boodschap die alle medewerkers aan het begin van dit academisch jaar ontvingen – ‘iedereen is een ontruimer’ – maakte dat niet direct bij iedereen duidelijk. Want wat wordt nu van medewerkers verwacht?

Wel ontruimer, geen bhv’er

Bij een noodsituatie is er geen tijd te verliezen en is alle ondersteuning welkom, zo is het idee achter de pilot. Waar iedere verdieping van elk gebouw eerst een vaste ontruimer had, is dat met de toename van hybride werken niet meer haalbaar. Iedereen kan nu het gele ontruimershesje pakken en als ontruimer aan het werk gaan bij een noodsituatie. “Als ontruimer controleer jij of iedereen jouw verdieping heeft verlaten”, staat in de omschrijving op MyEUR.

“Mijn voorganger kwam met dit idee”, vertelt Van Amstel. Ze is nu twee jaar betrokken bij de bedrijfshulpverlening en sinds november coördinator. “Mijn voorganger merkte terecht op dat veel medewerkers geen idee hebben wat te doen bij een noodsituatie. Deze pilot is bedoeld om mensen zich te laten verdiepen. Weet je bijvoorbeeld de nooduitgangen te vinden? Want liften werken niet bij een brand. Niemand is verplicht het hesje aan te doen. Weet jij van jezelf dat je in paniek raakt in zulke situaties? Doe het vooral niet. Het is echt ter ondersteuning en de bhv loopt een afdeling altijd nog langs.”

Bedrijfshulpverleners volgen jaarlijks trainingen en worden opgeroepen als er incidenten zijn op de campus, zoals een student die flauwvalt. Zij dragen rode of oranje hesjes. “Maar samen maken we de campus veiliger”, zegt Van Amstel. “Dus bij een ontruiming is het aan iedereen om rustig en veilig buiten te komen.”

Verwarring

Dat ‘Iedereen een ontruimer’ zo laagdrempelig bedoeld is, was niet voor iedereen duidelijk, merkt Van Amstel als ze bij afdelingen uitleg geeft over de pilot. Medewerkers voelen zich erdoor onder druk gezet, maar na de uitleg zijn ze gerustgesteld, zegt Van Amstel.

De Universiteitsraad had dezelfde zorgen, want wat werd er nou precies van medewerkers verwacht? “De pilot is niet langs het College van Bestuur of de medezeggenschap gegaan”, vertelt raadslid Sebastiaan Kamp. “Aan het begin van dit collegejaar speelden nog enkele andere zaken die bij ons vragen opriepen. We kregen te horen dat het vaak dezelfde bhv’ers waren die kwamen opdagen bij meldingen, dus we vroegen ons af: zijn er wel voldoende bedrijfshulpverleners? Uit inspecties bleek eerder dat de brandveiligheid niet op het gewenste niveau was geweest. En precies rond die tijd werden alle medewerkers gevraagd te helpen bij ontruimingen.” Al kwam ‘iedereen een ontruimer’ en het rapport over de brandveiligheid tegelijkertijd bij de Universiteitsraad, een link tussen de twee is er niet. De tekortkomingen rond de brandveiligheid werden opgepakt en de Universiteitsraad ziet dat er nog steeds aan wordt gewerkt. Door de overdacht van oude naar nieuwe bhv-coördinator bleef de andere vraag tijdelijk onbeantwoord.

De communicatie rondom ‘Iedereen een ontruimer’ kan beter, geeft Van Amstel toe, die hier hard aan werkt. Inmiddels is er contact geweest met de Universiteitsraad. “Wij zijn heel blij dat er weer een vast aanspreekpunt is”, zegt Kamp. “En dat gewerkt wordt aan meer informatie over deze pilot. Voor het officieel beleid wordt, moet dit langs het College van Bestuur en de Universiteitsraad.” De pilot loopt tot december van dit jaar.

Risicoinventarisatie

De vraag over het aantal bhv’ers kan Van Amstel snel beantwoorden: er is geen tekort. “Mensen mogen zich altijd nog aanmelden als bhv’er, maar er is echt geen tekort”, vertelt Van Amstel. “We hebben 137 bhv’ers, en volgens onze berekeningen hebben we er minimaal 104 nodig. Die berekening is gemaakt op basis van een risicoinventarisatie: wat zijn mogelijke rampscenario’s en hoeveel mensen hebben we dan nodig? Dat blijken er twintig te zijn.” Omdat nooit helemaal duidelijk is hoeveel medewerkers en studenten op een bepaald moment aanwezig zijn op de campus, is het minimale aantal bedrijfshulpverleners vastgesteld op 104.

“O nee, o nee, deze totaal onbekende persoon is zojuist in elkaar gestort. Wie kan er helpen?”, vraagt Van Pelt als startsignaal. Het is het einde van de workshop en de winnende reanimatiegroep mag de AED demonstreren aan de rest. Fransen zit als eerste naast de pop. Ze schudt aan de schouders, roepend om een reactie. Als die uitblijft, vraagt ze een omstander het noodnummer van de universiteit te bellen, een ander vraagt ze 112 te bellen en de telefoon naast haar neer te leggen voor reanimatiebegeleiding, een derde stuurt ze voor de AED. Dan begint de reanimatie. Naderhand is Van Pelt zeer tevreden. Wat hem betreft, meldt iedereen zich aan als bedrijfshulpverlener, zegt hij lachend tegen Van Amstel.