Geur bij Spirited Away brengt film tot leven

Filmliefhebbers werden woensdagavond met behulp van geur de wereld van Spirited Away ingezogen. En het rook in het Paviljoen niet alleen naar bloemetjes.

Wanneer iets na 19:00 uur de deuren van de theaterzaal in het Erasmus Paviljoen opengaan, zijn veel bezoekers al van de partij. Ze praten in groepjes over eerdere ervaringen met Spirited Away, en de verwachtingen die ze over de avond hebben. Want het is niet zomaar een vertoning van de klassieke animatiefilm, die Studium Generale vanavond organiseert. Geurenmaker Frank Bloem van The Snifferoo voorziet de film van geuren.

Dat veel mensen al met de film bekend zijn, wordt nog duidelijker wanneer Bloem vraagt: “Wie van jullie heeft de film al gezien?” Meteen schieten vele handen de lucht in. “Nou, dat is mooi”, vervolgt Bloem, “want vandaag krijgen jullie een hele andere ervaring dan gewoonlijk.”

Spirited Away

Spirited Away is een Japanse film, geanimeerd door Studio Ghibli, over een meisje genaamd Chihiro. Samen met haar ouders loopt ze door een lange tunnel die leidt tot een badplaats die in eerste instantie onschuldig oogt, maar niets is minder waar.

Wanneer haar ouders zich het eten van geesten toe-eigenen, worden ze omgetoverd tot varkens. Om hen te redden en terug te keren naar de mensenwereld, moet Chihiro een baan vinden in het badhuis van een tovenares genaamd Yubaba.

“Eigenlijk heeft het filmfestival in Leiden voorgesteld dat ik geur onder Spirited Away zet”, vertelt Bloem. Omdat er veel kenmerkende geurmomenten in de film zitten, kon hij zich goed in het voorstel vinden. “Soms zie je bijvoorbeeld karakters duidelijk geur ruiken, waardoor er allerlei redenen zijn dat dit een hele goede film is om geur bij te gebruiken.”

Geuren

De geuren die Bloem voor de film heeft gemaakt, zitten in kleine flesjes. Het gaat om elf scènes. Ieder van die scènes heeft een eigen, distinctieve geur. Maar enkel met de pure geurstoffen kan de zaal niet van geur worden voorzien.

Bloem mengt de geurstoffen aan een tafel met droogijs. Hij brengt het gemixte middel vervolgens naar een ventilator die in het midden van de zaal staat. Vervolgens draait hij de ventilator vanuit het midden naar links en rechts, zodat de rest van de zaal de geur ook binnenkrijgt.

“Je weet nooit precies hoe laat de geur aankomt”, zegt Bloem, “dus het kan best zijn dat het wat later boven aankomt. Maar ik probeer het zo goed mogelijk te timen.”

Niet even prettig

Sommige geuren zijn bloemachtig of ruiken naar eten, maar lang niet alle geuren zijn even prettig. Zo is er een scène waarbij een ‘stink spirit’ in de film met zijn indringende geur het badhuis op stelten zet.

Enkel het benoemen van het karakter, en het feit dat Bloem zich klaarmaakt om een geur te mengen, brengt de zaal tot leven. Luid gelach weerklinkt van alle kanten, en zodra de geur dan bij de bezoekers terechtkomt, drukken sommigen hun neuzen dicht en wapperen anderen met hun hand voor hun neus.

Langzaam reacties van anderen

Vooraan, precies in het midden waar de geuren als eerste binnenkomen, zit oud-studente Mar. “Wat ik heel leuk vond, is dat je de geur al op de eerste rij kon ruiken voordat de mensen achter je dat deden. Hierdoor kon je langzaam steeds meer reacties horen.”

Raine zit op de tweede rij, aan de zijkant bij de trap. De geuren komen hier wat later binnen, maar dat deert hem niet. “Het was echt heel gaaf”, zegt hij. “Weet je hoe je bij 4D-films hebt dat je stoel beweegt, en dat je soms waterdruppels in je gezicht gespoten krijgt? Ik vond deze ervaring vergelijkbaar, maar dan nog een stap daarboven.”