Einde aan jarenlange juridische strijd: schikking tussen deeltijdstudenten RSM en EUR

De Erasmus Universiteit heeft een schikking van onbekende hoogte getroffen met een groep alumni van de deeltijdmaster Bedrijfskunde. Daarmee komt een einde aan een jarenlange juridische strijd over de hoogte van het collegegeld.

“De EUR en de RSM hebben met de oud-studenten in goed overleg een overeenkomst bereikt”, laat een woordvoerder van de universiteit weten. “Beide partijen hebben afgesproken af te zien van verdere juridische stappen en geven geen verdere toelichting op de gemaakte afspraken.”

Voor hoeveel geld de universiteit en de studenten een overeenkomst hebben gesloten blijft dus geheim. Eerder voorzag de universiteit dat dit 5 miljoen euro zou kosten, zo blijkt uit het meerjarenbeleidsplan 2025-2029. Of de financiële strop uiteindelijk hoger of lager uitvalt, blijkt mogelijk uit een toekomstig jaarverslag. De zaak is extra vervelend voor de Rotterdam School of Management (RSM), die al in financieel zwaar weer verkeert en moet reorganiseren.

Collegegeld te hoog

Het conflict tussen 133 voormalige deeltijdstudenten en de Rotterdam School of Management, dat al sinds 2018 loopt, draait om de hoogte van het collegegeld. De studenten betaalden 17.000 euro per jaar voor wat formeel een (door het ministerie) bekostigde opleiding is. Daarvoor geldt een wettelijk collegegeld van – toentertijd – ongeveer 2000 euro. Volgens de studenten betaalden ze gedurende de tweejarige master dus zo’n 30.000 euro te veel.

De deeltijdmaster werd in de markt gezet als een opleiding gericht op werkenden, niet op reguliere studenten. Ook waren er allerlei luxes waarmee de universiteit het hogere collegegeld rechtvaardigde, zoals luxe broodjes, koekjes, kleinschaliger onderwijs en een reis naar Brazilië. Instellingen als Nyenrode en het Franse INSEAD bieden vergelijkbare opleidingen aan, voor vergelijkbare tarieven. Het verschil is echter dat de Erasmus Universiteit een openbare universiteit is en niet zomaar dezelfde bekostigde opleiding als een commerciële opleiding kan aanbieden.

Oudere studenten uitgesloten

In 2019 trof de RSM al een coulanceregeling met een deel van de studenten. Zij konden 50 procent van het door hen betaalde collegegeld terugkrijgen. Deze regeling – inclusief alumni van de deeltijdmaster Finance & Investments die een vergelijkbare klacht hadden – kostte de universiteit 3,7 miljoen euro. Maar de coulance gold alleen voor oud-studenten die tussen 2016 en 2018 aan hun master begonnen waren. Eerdere jaargangen werden uitgesloten, omdat de EUR stelde dat de vorderingen van die studenten waren verjaard.

De oud-studenten spanden daarop een rechtszaak aan tegen de universiteit. Deze groep eiste een groot deel van het collegegeld terug, wat tot een extra strop van zo’n 4 miljoen euro (133 maal 30.000 euro) zou kunnen leiden.

Tot aan de Hoge Raad

Het verloop van de juridische strijd die volgde was complex. In 2021 werden de studenten door de rechtbank Rotterdam afgewezen, omdat de rechter vond dat ze niet bij de rechtbank maar bij het Centraal Beroep voor het Hoger Onderwijs (CBHO) hadden moeten aankloppen. Het CBHO, de ‘rechtbank voor het onderwijs’, bestond echter niet meer. In hoger beroep vernietigde vervolgens de rechter het oordeel dat de studenten aan het verkeerde adres waren. Een goede uitkomst voor de studenten was het echter niet: het hof oordeelde dat de studenten géén recht hadden op teruggave, omdat de universiteit hen voldoende had voorgelicht over de aard van de opleiding en de hoogte van het collegegeld.

Daarop stapten de studenten naar de Hoge Raad, omdat hun advocaten ervan overtuigd waren dat het gerechtshof ongelijk had. In haar advies stelde de Advocaat-Generaal van de Hoge Raad hen in het gelijk. De universiteit had ten onrechte de schijn gewekt dat het ging om een particulier gefinancierde opleiding, een misverstand dat mede veroorzaakt werd door de organisatiestructuur van de faculteit, waarbij de commerciële tak (RSM bv) dezelfde naam heeft als de faculteit. De Hoge Raad nam dit advies over en verwees de zaak terug naar het gerechtshof Amsterdam. Nu er een overeenkomst gesloten is, zal er in deze zaak geen verdere uitspraak meer volgen.