Prijs voor Nederlandse wetenschapper die wereldwijd fraude opspoort

Microbioloog Elisabeth Bik krijgt 200 duizend euro als beloning voor haar strijd tegen wetenschappelijke wanpraktijken. Ze heeft het bewustzijn over wetenschapsfraude verhoogd, zegt de Duitse Einstein Foundation.

Elisabeth Bik promoveerde in Utrecht en werkte jarenlang bij het RIVM. Daarna verhuisde ze naar de Stanford Universiteit in Amerika. Sinds 2019 richt ze zich volledig op het opsporen van fraude in wetenschappelijke publicaties.

Bik heeft vooral een goed oog voor geknoei met beeldmateriaal. Ze ontdekte talloze beeldbewerkingen waarmee onderzoekers hun resultaten probeerden op te poetsen. Volgens de Einstein Foundation heeft ze fouten opgemerkt in 7.600 publicaties, waarvan er 1.100 zijn teruggetrokken.

Trump

Tijdens de coronapandemie verwierf ze bekendheid dankzij haar kritiek op een Franse studie naar hydroxychloroquine als geneesmiddel tegen covid-19. Toenmalig (en toekomstig) president Donald Trump omarmde de studie, maar Bik had nogal wat bedenkingen bij de kwaliteit ervan. De Franse onderzoeker in kwestie klaagde haar aan, maar Bik kreeg veel steun van andere wetenschappers.

Volgens de Einstein Foundation heeft Bik ‘wereldwijd enorme impact gehad’ door fraude en manipulatie in de wetenschap bloot te leggen. Bik wil de 200 duizend euro gebruiken om haar fraudejacht voort te zetten.