Oud-generaals geven praktische lessen in management

Voor het Binnenhof zag ik regelmatig generaals over het Plein lopen, op weg naar het kleine ministerie van Defensie. Dat was in de jaren dat ik lid was van de Tweede Kamer (tot 2021). In hun opzichtige uniformen leken ze verschijningen uit het verleden. 

In het parlement gingen debatten niet zozeer over de vraag hoe we ons land moesten verdedigen, maar vooral over hoeveel we op Defensie konden bezuinigen. Dat veranderde plotseling na de Russische inval in Oekraïne op 24 februari 2022. Maar wat weten we nog van oorlog? In de podcast Veldheren spreken de oud-generaals Mart de Kruif en Peter van Uhm wekelijks over de oorlogen in Oekraïne en het Midden-Oosten, vanuit een militair perspectief. Daarbij leren we ook veel over management.

In boekwinkels staan kasten vol met managementboeken, het aantal cursussen dat wordt aangeboden is indrukwekkend en zeker op de Erasmus Universiteit wordt management op allerlei manieren onderzocht en onderwezen. Academische discussies over management kunnen belangrijk zijn, maar ze gaan zelden over leven en dood, zoals in het geval van een oorlog. De oud-generaals De Kruif en Van Uhm hebben ervaring met oorlog en delen in Veldheren elke week hun kennis met gemiddeld zo’n 70.000 mensen. Vaste luisteraars bleken graag met de generaals in discussie te willen en dat leidde tot een theatertour door het land. Nu is er ook het boek Veldheren. Hoe oorlog werkt, door de podcast-presentator Jos de Groot.

Discussies over oorlogen gaan vaak over de technologie en het wapentuig, maar de strijd winnen doe je met logistiek en met planning. En boven alles met mensen met de juiste moraal, stellen de generaals in dit boek: ‘Als je mensen heel duidelijk zegt wat je wilt bereiken, en je geeft ze de ruimte, dan kun je er versteld van staan hoe professioneel mensen met een opdracht om kunnen gaan. Het heeft zoveel waarde om mensen vrijheid van handelen te geven en om creativiteit te stimuleren.’ Dit is een verschil tussen het Russische leger dat van bovenaf plannen oplegt en soldaten gebruikt als kanonnenvoer. En de Oekraïners die naar Westers voorbeeld ruimte laten aan de commandanten in het veld, die in de chaos van de strijd zelf besluiten nemen.

In de podcast, het theater en het boek leer je veel over hoe je de strijd wint, door de creativiteit van mensen te stimuleren. Door gewezen militairen die lang werkten in een omgeving waar management geen academische discussie was, maar een zaak van leven of dood. Oud-generaals die vanuit hun praktische ervaringen laten zien waarom een oorlog niet kan zonder plan, maar ook waarom elk plan in de chaos direct sneuvelt en wat dit betekent voor de mensen die de strijd moeten voeren. Wat voor vreselijks een oorlog met soldaten doet, waarom oorlog voor iedereen een verlies is en vrede niet mogelijk is zonder verzoening tussen tegenstanders. Generaals die enkele jaren terug uit de tijd leken geven ons nu lessen voor de toekomst.