Erasmus Universiteit bevriest nieuwe Israëlische en Palestijnse samenwerkingen: ‘Eerst vooraf toetsen’

De Erasmus Universiteit begint voorlopig niet aan nieuwe samenwerkingsverbanden met Israëlische of Palestijnse instellingen. Nieuwe samenwerkingen zijn mogelijk, maar die moeten eerst getoetst worden.

Het College van Bestuur volgt hiermee het advies op van de nieuwe Adviescommissie Gevoelige Samenwerkingsverbanden, dat onder voorzitterschap van ISS-rector Ruard Ganzevoort in juni aan de slag ging.

Op dit moment zijn er tien samenwerkingsverbanden bij de commissie bekend, vertelt voorzitter Ruard Ganzevoort. Eén daarvan is met de Palestijnse Birzeit Universiteit op de Westelijke Jordaanoever, de overige zijn met Israëlische instellingen. Dat gaat om wetenschappelijke samenwerkingen en uitwisselingsprogramma’s. Die laatste categorie ligt vanwege de oorlog al enige tijd stil, de wetenschappelijke samenwerkingsprojecten kunnen tot nader order doorgaan.

Route

Daarmee verandert er feitelijk dus nog weinig. “Wat we vooral doen met dit advies is duidelijkheid scheppen. We bieden wetenschappers een route om hun projecten te toetsen”, legt Ganzevoort uit. Daarbij gaat het niet om individuele artikelen waar bijvoorbeeld ook een Israëlische wetenschapper aan meewerkt. “Dat valt onder academische vrijheid.” Zodra er een handtekening van de decaan nodig is voor een project, bijvoorbeeld bij een structurele samenwerking of uitwisseling, dan komt de adviescommissie in beeld.

Bestaande samenwerkingen worden de komende maanden tegen het licht gehouden. “Die worden getoetst aan ons framework, dus dan kijken we bijvoorbeeld naar aantasting van mensenrechten of in strijd zijn met de kernwaardes van de Erasmus Universiteit”, zegt Ganzevoort. Daar is de commissie de komende maanden druk mee. “Er is tijd nodig om per instituut zorgvuldig de feiten te achterhalen en te toetsen aan de richtlijnen.”

Harde kritiek

Op het besluit van het College van Bestuur om voorlopig geen nieuwe banden aan te gaan met Israëlische en Palestijnse instellingen kwam donderdag direct harde kritiek. Het Centraal Joods Overleg noemde het besluit ‘ruiken naar antisemitisme’, omdat volgens het CJO Israël uitzondert. “De universiteit had ook onderzoek kunnen doen naar Venezuela, Turkije en Iran”, zegt een bestuurslid tegen het AD. Ganzevoort benadrukt dat de commissie niet alleen is opgericht vanwege de situatie in Gaza. “We volgen wat er in de wereld speelt. Er wordt al veel nagedacht over samenwerking met Chinese instellingen, in de toekomst kan het ook gaan spelen bij bijvoorbeeld Hongarije. Voor zover ik weet werken wij weinig samen met Venezuela.”

Vanuit Rotterdam Encampment, dat vorig collegejaar met een tentenkamp op de Erasmus Plaza het doorbreken van de banden met Israël eiste, krijgt de universiteit ook kritiek. In een verklaring op Instagram noemen ze het besluit een voorbeeld van ‘koloniale blindheid’. “Het gelijkstellen van Palestijnse en zionistische universiteiten is daar een duidelijk voorbeeld van. Het dient alleen als rookgordijn om de banden met zionistische instituten te bewaren en valse neutraliteit uit te stralen.” Ganzevoort ontkent dat de universiteit alles over één kam scheert. “Wij snappen goed dat je niet overal hetzelfde mee om zult gaan. De wederopbouw van de universiteiten in Palestijns gebied kan bijvoorbeeld betekenen dat we wél willen samenwerken. We bekijken elke samenwerking per stuk.”