Eerste bijeenkomst na Sandersbezetting: ‘Meer emotie en humor, minder Shell’

Zo’n honderd studenten en medewerkers kwamen donderdagmiddag bijeen in het Erasmus Paviljoen voor een rondetafelgesprek naar aanleiding van de bezetting van het Sandersgebouw van twee weken geleden. De bijeenkomst werd georganiseerd door een groep medewerkers van verschillende faculteiten. Ze hoopten daardoor een gesprek te openen over Erasmiaanse waarden, academische vrijheid en duurzaamheid.

De bijeenkomst bestond uit twee delen. Het eerste ging over protest, academische vrijheid en Erasmiaanse waarden, het tweede over samenwerken met de fossiele industrie. Iedere ronde begon met statements van academici, studenten en een decaan of vicedecaan. Vervolgens mochten aanwezige studenten en medewerkers aanschuiven om te reageren of vragen te stellen.

Bingo

Het hele College van Bestuur was aanwezig, maar mocht pas iets zeggen aan het eind van iedere gespreksronde. Toen collegevoorzitter Ed Brinksma al eerder opstond om een vraag te beantwoorden over het demonstratieprotocol op de campus, werd hij door gespreksleider Malou van Hintum teruggestuurd naar zijn plek in de zaal.

 

Occupy EUR was er officieel niet en liet een verklaring rondgaan waarin de protestbeweging haar afwezigheid uitlegt. De beweging vond dat de setting niet genoeg ruimte bood om iedereen iets te laten zeggen en wilde eerst meer transparantie en een oprechter excuus van het College van Bestuur. Occupy maakte wel een bingokaart voor de aanwezigen, met uitspraken die ze tijdens het gesprek verwachtten. Een enkeling deed enthousiast mee en af en toe klonk er ‘bingo!’ vanuit de zaal.

Ruimte voor activisme

Hoewel Occupy er dus niet was, zaten in het publiek toch veel medewerkers en studenten die aanwezig waren tijdens de bezetting. Zij lieten zich vooral horen tijdens het eerste deel van de bijeenkomst. Er waren veel vragen over de gevolgde crisisprotocollen en het politie-ingrijpen. Verschillende aanwezigen pleitten voor meer emotie en humor en minder ‘geforceerde professionaliteit’. Een vraag over de identiteit van de Erasmus Universiteit kreeg veel applaus: “Willen we een universiteit zijn die ruimte maakt voor activisme of zijn we alleen een universiteit voor mensen in een pak?”

Hoogleraar Erasmiaanse waarden Ronald van Raak wees erop dat bezettingen passen in een lange traditie van studentenprotest in Nederland. Het protest paste volgens hem ook bij Desiderius Erasmus, die zou de humor en ironie van de bezetters wel kunnen waarderen. Universiteitsraadsleden Veerle Bakker en Tom van Dijken betoogden dat ze de Erasmiaanse waarden vertegenwoordigd zagen in het protest in het Sandersgebouw. Bakker: “Het antwoord van de universiteit stond met die waarden in contrast.”

Excuses

Een medewerker van het Design Impact Transition Platform vertelde dat de bezetting plaatsvond op zijn eerste werkdag. Hij was verbaasd dat de politie werd ingezet tegen een vreedzaam protest ‘dat letterlijk aan de waarden van de universiteit voldeed’ en vroeg zich hardop af of er genoeg excuses en verzoening waren geweest om een gesprek als dit zinvol te maken.

Een student die aanwezig was tijdens de bezetting vond van niet en wilde dat het College van Bestuur erkent dat het van de campus een onveilige plek voor studenten heeft gemaakt.

Politie-ingrijpen

Rector magnificus Annelien Bredenoord en collegevoorzitter Ed Brinksma reageerden op een deel van de vragen en opmerkingen. Bredenoord: “Er is ruimte en we moeten ruimte maken voor kritiek, humor, protest en zelfs bezettingen.” Ze pleitte voor verbinding en zei te hopen op meer bijeenkomsten zoals deze donderdagmiddag.

Brinksma ging vooral in op het politie-ingrijpen, maar zei erbij dat hij niet volledig transparant kon zijn over veiligheid. Hij benadrukte vooral dat het besluit niets te maken had met de studenten in het Sandersgebouw, maar met ‘scenario’s’ van de politie dat er mensen van buiten zouden kunnen komen.

Meerdere aanwezigen vroegen waarom het College van Bestuur niet gewoon even binnen was gelopen bij het protest. Daar kwam in eerste instantie geen antwoord op. Het had deels met andere verplichtingen te maken, maar was ook uit beleefdheid, antwoordde Bredenoord even later. “We wilden niet als het arrogante CvB binnenstappen. We waren uitgenodigd om ’s avonds aan te schuiven en van plan om rond 19 uur te komen.” Occupy verspreidde na afloop van de bijeenkomst screenshots van een whatsappgesprek waaruit blijkt dat het College ook welkom was om ’s middags aan te schuiven.

Recruitmentposters met bedrijfslogo's

Deel twee ging over samenwerking tussen de EUR en de fossiele industrie. Veel aanwezigen pleitten ervoor om daarmee te stoppen. Levi Polderman, student en voorzitter van de Sustainability Hub, wees meerdere keren op conclusies van het IPCC en hoopte dat de universiteit de klimaatnoodtoestand uitroept. Klimaatfilosoof Yogi Hendlin wees op de lobbymacht van vervuilende bedrijven. Hij noemde het problematisch dat de logo’s van zulke bedrijven op recruitmentposters prijken. Samenwerking verleent legitimiteit, legde hij uit, en door daarmee te stoppen wijs je een bedrijf als Shell op zijn verantwoordelijkheid.

Maarten Verbrugh, vicedecaan onderwijs van de Erasmus School of Law, verdedigde samenwerking, tot op zekere hoogte. “Misschien moeten sommige van onze studenten bij die bedrijven werken, om ze te beïnvloeden.” Hij maakte daarbij wel het voorbehoud dat hij vond dat de fossiele industrie niet genoeg doet om te verduurzamen. De bijeenkomst eindigde met Ellen van Schoten, vicevoorzitter van het College van Bestuur, die uitlegde dat het onderwerp haar aan het hart gaat en ze moeite heeft dat verandering langzaam gaat. Ze zei dat de universiteit op centraal niveau niet in fossiele brandstoffen investeert, beloofde meer transparantie over samenwerking en vertelt dat er een dashboard in de maak is om al het onderwijs en onderzoek over duurzaamheid inzichtelijk te maken.

Het hele rondetafelgesprek is later terug te kijken op het YouTubekanaal van de universiteit. De initiatiefnemers zien het rondetafelgesprek van donderdag als een startpunt. Ze zijn van plan om vanaf januari meer bijeenkomsten te organiseren. Studenten en medewerkers die ideeën over de inhoud of de opzet hebben, of willen helpen bij de organisatie, kunnen zich melden via [email protected].