Doe es normaal, maar hoe eigenlijk? EUR legt waarden en normen vast in Integriteitscode

Hoe hoor je je te gedragen als student, docent of onderzoeker? Mag je een relatie hebben met een ondergeschikte? Wat zijn de waarden die de academische gemeenschap nastreeft? En hoe weet je of wat jij normaal vindt, gedeeld wordt door je collega’s of studiegenoten? De nieuwe Integriteitscode, die dinsdag wordt gepresenteerd, biedt een leidraad.

Ana Uribe Sandoval was namens de Universiteitsraad nauw betrokken bij de ontwikkeling van de code. “Toen ik hier kwam werken, hoorde ik mensen vaak tegen elkaar zeggen: doe eens normaal. Maar wat is normaal? Niet iedereen denkt daar hetzelfde over en die opvattingen veranderen voortdurend. Tien jaar geleden kon je hier bijvoorbeeld nog een seksistische of racistische opmerking maken zonder dat iemand er wat van zei.” Er stond ook bijna niets over de waarden van de academische gemeenschap op papier. Er was al jaren een klein document, dat sinds 2002 nauwelijks geüpdatet was.

Basisprincipes

De nieuwe Code of Integrity is veel uitgebreider. In het 32 pagina’s tellend document staan de waarden van de Erasmus Universiteit nu netjes opgesomd: ‘Erasmianen’ zijn geëngageerd, wereldburgers, bouwen bruggen, zijn ondernemend en open-minded. Daaruit leidt de code basisprincipes af: betrouwbaar, respectvol, transparant en samenwerking.

Op veel plekken verwijst de code ook naar specifiekere reglementen, over bijvoorbeeld onderzoeksintegriteit, gebruik van ict-faciliteiten of persoonlijke relaties. “Daarmee geeft deze code ook een soort structuur aan die reglementen, een overkoepelend document waarin al die verschillende reglementen vindbaar zijn.”

Benadeeld door een relatie

Voor Uribe Sandoval is het reglement voor persoonlijke relaties een van de belangrijkste nieuwe onderdelen van de nieuwe code. “Dit is een serieuze kwestie. Ik ken verschillende EUR-collega’s die zich op het werk benadeeld voelden vanwege een bestaande of voormalige relatie, zowel op persoonlijk als op professioneel vlak. Sollicitanten vragen zich af hoe en of ze incidenten of relaties moeten melden tijdens sollicitatiegesprekken, en hoe deze melding hun kansen om een nieuwe of betere functie te krijgen kan schaden. Met dit soort regelingen is er meer duidelijkheid over wat je moet melden en aan wie.”

Verschillende leden van de Universiteitsraad schreven mee aan de code, vertelt Uribe Sandoval, waaronder zijzelf. Dat de medezeggenschap meedacht, vindt ze heel belangrijk. “Onze universiteit heeft als missie creating positive societal impact. Maar hoe kun je impact hebben op de samenleving als je niet eerst impact hebt op je eigen gemeenschap?” Daar helpt dit document bij, op een positieve manier: “Het is geen document van regels en sancties. Het geeft weer wie we willen zijn en waar we naar streven.”

Gevoelige kwesties

Bij gevoelige kwesties in het recente verleden, zoals het e-mailonderzoek onder medewerkers van haar faculteit, de racistische berichtjes in een Whatsappgroep van studenten of het seksuele geweld tegen een ESHCC-studente, had de code richting kunnen geven, denkt Uribe Sandoval. “Dat zijn geen pasklare antwoorden, maar het geeft wel een raamwerk waar mensen zich op kunnen beroepen. Er staat bijvoorbeeld ‘Wij zijn transparant’, dan kun je met deze code in de hand ook zeggen: maar jullie waren toch zo transparant?”

Uribe Sandoval is blij dat het document er nu is. “Maar het is een levend document dat actueel gehouden moet worden. Er zijn binnenkort ongetwijfeld toevoegingen nodig.”