De meeste promovendi kiezen ervoor om hun verdediging uit te stellen, tot in ieder geval na 1 september. Volgens Marleen van Kester, de pedel, kiest zo’n 15 procent er toch voor om digitaal te promoveren. Twee weken geleden kon dat nog voor een bijna lege zaal, met een digitale commissie via Zoom. Nu mag enkel nog digitaal gepromoveerd worden. “We volgen wat dat betreft de regels van het RIVM en willen niet dat mensen onnodig moeten reizen”, legt Van Kester uit. “De voorzitters komen vaak wel hierheen, dat zijn meestal iets oudere mensen zijn (net als ik overigens) en die hebben minder ervaring met het digitale werken.” Volgens haar zijn het met name in het buitenland wonende promovendi die ervoor kiezen om hun verdediging door te laten gaan. “Of promovendi die het nu nodig hebben, voor werk of een subsidieaanvraag.”

Alexandra Rusu was eind maart de eerste promovenda van de EUR die volledig digitaal promoveerde, vanuit haar huis in Brussel. Vier dagen na haar promotie is ze alweer druk aan het werk, als econoom bij de Europese Commissie. “Ik heb gelukkig wel het weekend gehad, maar het is momenteel niet de beste periode om vrij te nemen.”

Stress oprekken

Rusu promoveerde op de dissertatie ‘Essays in Public Economics’. Uitstellen was voor haar geen optie. “Ik verheugde me er enorm op om klaar te zijn en dit hoofdstuk van mijn leven af te sluiten. Daarom was het feit dat ik geen echte ceremonie kon hebben voor mij bijzaak. Ik wilde niet maanden moeten wachten en de stress langer oprekken. Het is grotendeels irrationeel maar ondanks dat je alles hebt ingeleverd blijf je toch bang dat er iets misgaat.”

Het schrijven van haar proefschrift had wat haar betreft ook lang genoeg geduurd. “Hoe lang precies, daar wil ik niet over nadenken. Veel langer dan ik had verwacht én hoopte. Als ik na drie jaar klaar was geweest, had ik het niet erg gevonden om een paar maanden te wachten. Maar ik wachtte al zó lang, dat mijn geduld een beetje op was. Daarom was ik erg gelukkig dat we het op deze manier konden doen.”

Hora est

Alexandra Rusu met haar proefschrift

Rusu prijst de Erasmus Universiteit, die volgens haar in vergelijking met andere universiteiten open en flexibel is met betrekking tot de digitale promotie. “Gezien de situatie is dit optimaal voor mensen die niet willen wachten. Zowel de universiteit als mijn begeleider hebben alles gedaan om mijn promotie soepel te laten verlopen en zo verliep het ook.”

Het grootste nadeel was dat het moeilijker is om contact te maken met je publiek, vertelt ze. “Het was een beetje vreemd om naar twee monitors en de tijd te kijken, dat vereist de nodige coördinatie. Maar voor de rest is de structuur precies hetzelfde, met het lekenpraatje en drie kwartier vragen stellen. Toen het tijd was kwam de pedel binnen om ‘hora est’ te roepen. Ik weet niet zeker of ik haar hoorde, maar ik zag haar in ieder geval!  Van tevoren was ik bang dat er iets mis zou gaan, dus we hadden zelfs een noodplan voor als de stroom zou uitvallen. Maar de techniek werkte perfect.”

Dat is te danken aan het Media Support Center, zegt Van Kester. “De afdeling is zijn tijd echt vooruit, ze hebben mij heel goed bijgestaan. Ik ben 60 dus niet opgegroeid met dit soort technologie. Dat is voor mij ook omschakelen en dat kost veel energie, maar ik vind het ook leuk én leerzaam. Ik verwacht zelfs dat er voordelen zijn die we mee zullen pikken als deze periode voorbij is, zoals meer met Zoom werken voor commissieleden in het buitenland, al mag dat volgens het reglement nog niet.”

Geen slobbertrui

Het media support center zorgt er eveneens voor dat vrienden, collega’s en familieleden kunnen meekijken via een livestream. “Dat is om het openbare karakter van de promoties te waarborgen, maar we zetten de links niet op de website, dat is te privacygevoelig”, vertelt de Pedel. Voor Rusu was het een uitkomst dat haar familie kon meekijken. “Daardoor voelde ik me toch heel veilig, omringd door mijn naasten. Het was echt gezellig! Wat ik ook heel schattig vond is dat een aantal van de commissieleden in toga waren en de rest in pak, voor zover ik kon zien. Mijn paranimfen hadden zich ook netjes aangekleed. Het voelt toch bijzonder dat ze dat allemaal voor jou hebben gedaan, ondanks dat ze gewoon thuis zijn.”

Van Kester: “Voor de commissieleden geldt dat we ze niet verplichten om hun toga aan te doen, want ze hangen hier en dan zouden ze daar alsnog voor moeten reizen. Maar we vragen iedereen wel om zich netjes aan te kleden. Dus geen slobbertrui.” Rusu had zelfs al een outfit voor de ceremonie gekocht. “Dus ik heb me niet door corona laten tegenhouden om mijn nieuwe jurk te dragen!”

Of het daarna tijd was om het te vieren? “Niet zoals ik het had gewild. Maar ik heb de belofte gedaan dat ik een écht feest geef als dit allemaal voorbij is. Mijn familie in Roemenië was beter voorbereid dan ik, zij hadden champagne. Wij hadden pizza besteld, maar die was jammer genoeg koud en teleurstellend. We hebben uiteindelijk zelf diepvriespizza opgewarmd en omdat ik me er al zo lang op had verheugd voelde het uiteindelijk toch feestelijk.”