Leenstelsel hield studenten bij ouders thuis

Studenten bleven langer bij hun ouders wonen toen de basisbeurs werd afgeschaft. Na vijf jaar studie woonde voorheen 33 procent nog thuis en met de komst van het leenstelsel werd dat 42 procent.

Vanaf september 2015 kregen nieuwe studenten geen basisbeurs meer. Dat maakte studeren duizenden euro’s duurder. Prompt gingen studenten minder snel uit huis. Velen bleven zelfs hun hele studietijd bij hun ouders wonen.Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Er zijn meer redenen waarom sommige studenten thuis blijven wonen: er zijn weinig woningen en de huurprijzen stijgen. Maar toch, het leenstelsel hakte er duidelijk in.  

Het CBS keek naar afgestudeerden die vijf jaar over hun studie deden. Hoeveel van hen bleven al die tijd bij hun ouders thuis wonen? Er zit duidelijk een knik in de grafiek bij de invoering van het leenstelsel in 2015.

Voorheen woonde ongeveer 40 procent van de mannen hun hele studietijd thuis, opeens werd dat meer dan de helft. Bij vrouwen ging het van nog geen 25 procent naar 34 procent.

Later uit huis

Er zijn meer verschillen. Hbo’ers blijven bijvoorbeeld vaker thuis dan studenten van universiteiten. Maar steeds zie je hetzelfde patroon: de breuk komt in het jaar van het leenstelsel. Voorheen bleef 20 procent van de wo’ers en 40 procent van de hbo’ers de hele studietijd thuis en dat schiet omhoog naar meer dan 30 en meer dan 50 procent.

Wie wél uit huis gaat, doet dat later dan voorheen. Ook daarin laten de cijfers een knik zien: de pechstudenten van het leenstelsel gingen duidelijk later op zichzelf wonen dan de lichtingen voor hen. 

Overigens zijn sommige studenten misschien een beetje slordig en vergeten ze hun verhuizing aan de gemeente door te geven. In het leenstelsel maakte dat immers weinig uit: je kreeg toch geen uitwonendenbeurs meer. Maar de trend is duidelijk. Zelfs de coronacrisis had minder invloed dan het leenstelsel.

Schadelijk

De Landelijke Studentenvakbond ziet in de nieuwe CBS-cijfers een bevestiging dat studenten hard geraakt zijn door het leenstelsel. Bovendien is de situatie op de woningmarkt niet verbeterd sinds de basisbeurs in 2023 is teruggekeerd. “Het is echt schadelijk dat jonge mensen hun volgende stap niet kunnen zetten”, zegt voorzitter Maaike Krom. “Door de hoge huren moeten studenten ieder dubbeltje omdraaien voor een eigen plekje.”

Van de huidige studenten woont nog altijd bijna de helft thuis, bleek afgelopen najaar uit cijfers van studentenhuisvesters. Door de woningnood en de hoge huurprijzen geven sommigen de moed op: ze proberen niet eens meer een kamer te vinden.