Campagne op het Eurekaweekfestival voor steun aan slachtoffers van misdrijven

Tussen de gezellige kraampjes van studentenverenigingen op het Lloyd Multiplein stond woensdag een tentje van de Europese Unie. Met een spel wilden de organisatoren laten zien hoe belangrijk steun aan slachtoffers van misdrijven is.

Studenten Matisse en Alexander zitten tegenover elkaar. Op tafel staan twee camera’s, gericht op hun gezichten. “We gaan beginnen”, roept de begeleider van de sessie. “Go!” De twee studenten kijken elkaar aan. Ze moeten zo lang mogelijk hun ogen openhouden zonder te knipperen. Vijf seconden, tien seconden: ze blijven elkaar rustig aankijken. Wanneer de teller op het scherm op dertien seconden staat, knippert Matisse met zijn ogen. “Yes! Ik win”, roept Alexander.

Symbolische uitdaging

De twee studenten doen mee aan het spel van de campagne Eyes Open van de Europese Unie. Het spel is geïnspireerd op de indringende performance van kunstenaar Marina Abramović en bedoeld om bewustwording te creëren over wat we als gemeenschap kunnen doen om slachtoffers van misdrijven te ondersteunen. Tijdens de challenge moeten deelnemers hun ogen zo lang mogelijk openhouden, als metafoor voor het openhouden van je ogen voor slachtoffers.

“Meestal maakt het slachtoffer na het misdrijf nog iets mee wat we secundaire victimisatie noemen. Daarmee bedoelen we de reacties van familie, vrienden en de gemeenschap, waarbij het slachtoffer vaak meer de schuld krijgt dan de dader”, vertelt Ioana Traista. Ze leidt op het festival de campagne namens de Europese Commissie. “Dit gebeurt meestal zonder dat mensen zich daarvan bewust zijn. Of ze weten niet hoe ze moeten reageren. We willen graag dat familie en vrienden van slachtoffers zich bewust worden van de rechten die slachtoffers in de EU hebben, maar ook van de hulpverlening die beschikbaar is op nationaal niveau.”

Bewuster ogen openhouden

Het spel dat ze zojuist hebben gedaan vonden Matisse en Alexander leuk. Vooraf wisten ze niet precies wat de bedoeling ervan was. Pas toen ze op de stoelen zaten, vertelde de begeleider meer over de achtergrond van het spel. “Ik vind het goed dat je het probleem op de kaart zet door zo’n spel”, zegt Alexander. Matisse is het met hem eens.“Ik kom uit Frankrijk. Ik heb het gevoel dat er in Frankrijk minder aandacht is voor dit probleem.”

Ook eerstejaars Kalish en Chary vinden het spel creatief en het onderwerp belangrijk. “Ik zag een statistiek waaruit bleek dat bij 53 procent van de misdrijven tegen vrouwen omstanders aanwezig zijn die niets deden. Daarom is deze campagne belangrijk: om mensen bewust te maken van hun rol als omstander en hen aan te moedigen die rol op zich te nemen”, zegt Chary. Kalish hield tijdens het spel haar ogen 23 seconden open. “Ik heb mezelf beloofd dat ik vanaf nu altijd mijn ogen openhoud voor slachtoffers van misdrijven.”