Kritische vragen voor Amerikaanse ambassadeur Joseph Popolo bij gastcollege

Economiestudenten gingen dinsdag in gesprek met de Amerikaanse ambassadeur voor Nederland, Joseph Popolo. Hij sprak over handel en de economische relatie tussen de Verenigde Staten en Nederland. De studenten stelden kritische vragen over importheffingen en de rol van de Trump-regering in de wereldpolitiek.

Meer dan tweehonderd studenten hebben zich aangemeld voor de lezing van Amerikaanse ambassadeur Joseph Popolo over economische samenwerking tussen de Verenigde Staten en Nederland. Dinsdag iets na 13.00 uur druppelen de eerste studenten binnen in de Forumzaal op de derde verdieping van het Van der Gootgebouw. Student Econometrics and Economics Gabriel is een van hen. Hij komt zelf uit de Verenigde Staten en is benieuwd naar het verhaal van ‘zijn’ ambassadeur. “Ik ben vooral nieuwsgierig naar hoe hij de relatie tussen de VS en Nederland ziet”, zegt hij vooraf.

Ook Thijs, student Economie en Fiscale economie, is daar benieuwd naar. “Ik wil graag weten wat zijn werkzaamheden precies zijn en hoe contacten verlopen”, vertelt hij. “Ik denk dat deze bijeenkomst vooral over economie gaat en minder over de gevoelige geopolitieke situatie, al speelt dat natuurlijk ook mee.” 

Maar voor Tygo en Bon, beiden studenten Economie en Bedrijfseconomie, is actualiteit juist de reden om vandaag aanwezig zijn. “Met alles wat er gebeurt in de internationale politiek is het interessant om te horen hoe een Amerikaanse ambassadeur daarnaar kijkt”, zegt Bon, die zelf half Amerikaans is. Tygo vraagt zich vooral af hoe open de ambassadeur zal zijn. “Ik ben benieuwd of hij echt kritisch durft te antwoorden, of dat het vooral standaardantwoorden vanuit de Trump-regering worden.”

Cruciale rol

Om half twee opent universitair docent en organisator Julian Emami Namini  de bijeenkomst. Onder  het publiek zijn rector magnificus Jantine Schuit, Erasmus School of Economics-decaan Patrick Groenen en directeur van de afdeling Economie Niels Rietveld. 

Tijdens zijn lezing benadrukt Popolo meerdere keren hoe belangrijk Nederland voor de Verenigde Staten is. Hij verwijst naar de historische banden tussen beide landen, die teruggaan tot Nieuw-Amsterdam in de zeventiende eeuw. Volgens de ambassadeur waren de Nederlanders niet alleen een van de eerste bondgenoten van de jonge Verenigde Staten, maar hielpen ze het land ook tijdens de onafhankelijkheidsoorlog. “Veel Amerikanen weten niet dat Nederland een cruciale rol heeft gespeeld bij de financiering van het ontstaan van de Verenigde Staten”, vertelt hij.

Ook economisch noemt hij de relatie uitzonderlijk sterk. De VS is de grootste buitenlandse investeerder in Nederland, terwijl Nederland tot de grootste investeerders in de Verenigde Staten behoort. Daarnaast wijst hij op de miljoenen banen die afhankelijk zijn van handel tussen beide landen en op de nauwe samenwerking op het gebied van technologie, veiligheid en defensie.

Importheffingen

Na de lezing volgt een vraaggesprek onder leiding van student en EFR-bestuurslid Christian Stevens. Een student in de tweede rij krijgt van hem de kans. “Wij leren in economische theorie dat importheffingen de welvaart verminderen, maar we zien momenteel wel een handelsoorlog plaatsvinden. Hoe rechtvaardigen de Verenigde Staten dan deze handelsoorlog, buiten de officiële verklaringen die we in het nieuws en in kranten lezen?”, vraagt de student. 

Popolo wijst vervolgens op drie doelen van importheffingen: het genereren van overheidsinkomsten, het beschermen van strategische industrieën en het creëren van ‘vrije, eerlijke en wederkerige handel’. Volgens hem is vooral de onzekerheid rondom tarieven schadelijk voor bedrijven. “Bedrijven kunnen omgaan met tarieven”, vertelt hij, “maar door onzekerheid is plannen maken bijna onmogelijk.”

Ook de rol van de NAVO komt uitgebreid aan bod. Op vragen over de Amerikaanse buitenlandpolitiek zegt Popolo dat Europa meer verantwoordelijkheid moet nemen voor de eigen verdediging. “Wij kunnen niet tegelijkertijd Europa verdedigen, onze eigen economie herstellen én ons voorbereiden op de concurrentie met China”, stelt hij. De Verenigde Staten blijven volgens hem betrokken bij de NAVO, maar verwachten dat Europese landen meer investeren in defensie.

Existentiële crisis

Een student vraagt waarom de Verenigde Staten minder bereid lijken om financieel bij te dragen aan de verdediging van Oekraïne. Volgens Popolo ziet de Amerikaanse regering de oorlog in Oekraïne in de eerste plaats als een Europees veiligheidsprobleem. “Als dit echt een existentiële crisis voor Europa is, dan moet Europa ook meer verantwoordelijkheid nemen”, zegt hij.

Ook de spanningen met China en Iran komen kort voorbij. Volgens Popolo probeert de Amerikaanse regering ‘eindelijk’ langdurige geopolitieke problemen actief aan te pakken.

Waardevol

Na afloop reageren studenten Tygo en Bon positief op de lezing. Ze waarderen vooral de open sfeer en de mogelijkheid om kritische vragen te stellen. “Ik vond het verrassend interessant”, zegt Tygo. “Natuurlijk gaf hij soms diplomatieke antwoorden, maar hij ging de moeilijke vragen niet uit de weg.” Bon vindt vooral het thema economische samenwerking tussen Nederland en de VS interessant. “Ik wist eigenlijk niet hoe belangrijk Nederland economisch is voor de VS.”

Ook universitair docent Julian Emami Namini, de organisator van de bijeenkomst, kijkt tevreden terug. Jaarlijks nodigt hij gastsprekers uit binnen het vak internationale economie. Dat hij deze keer de Amerikaanse ambassadeur uitnodigt is een weloverwogen keuze. “Juist in tijden van geopolitieke spanningen is het belangrijk om met elkaar in gesprek te blijven”, zegt hij. “Studenten konden direct vragen stellen en bepaalde zaken verduidelijken. Dat maakt zo’n bijeenkomst waardevol.”