VU blijft internationals verboden housing fee in rekening brengen

Ook na twee verloren rechtszaken blijft de VU aan internationals bemiddelingskosten vragen voor het regelen van een kamer. Andere universiteiten en hogescholen brengen eveneens housing fee’s in rekening.

Een huis vinden is niet makkelijk, zeker niet vanuit het buitenland. Daarom kunnen internationale studenten bij de Vrije Universiteit Amsterdam aankloppen voor hulp. In ruil voor een housing fee van 500 euro helpt de VU hen aan onderdak. Lukt dat niet, dan krijgen ze hun geld terug.

Maar geld vragen voor deze dienst mag helemaal niet, oordeelt de rechter, voor de tweede keer. Vier Amerikaanse studenten spanden er samen met stichting !Woon een rechtszaak over aan. De VU moet ze hun geld teruggeven.

Volgens de rechter opereert de universiteit als een ‘tussenpersoon’, die zowel huurders als verhuurders helpt. Het is dit soort tussenpersonen wettelijk verboden om voor hun diensten geld te vragen van huurders (in dit geval de studenten).

Kan miljoenen kosten

Dat is een hard gelag, en niet alleen voor de VU. Ook andere onderwijsinstellingen vragen een housing fee aan internationals. Volgens de VU kan het de universiteiten en hogescholen miljoenen kosten als ze geen housing fee’s meer mogen vragen.

De VU blijft de internationals daarom voorlopig 500 euro in rekening brengen. “Het vragen van de ‘housing fee’ is nodig om deze ondersteuning te kunnen blijven bieden”, zegt een woordvoerder van de universiteit.

De universiteit overweegt een hoger beroep tegen de uitspraak. Eerder zou de VU ook al in hoger beroep gaan tegen eenzelfde uitspraak uit 2024. Maar dat is toen niet gelukt, zegt de woordvoerder, die er alleen aan kan toevoegen dat er “te weinig juridische handvatten waren”.

Andere universiteiten

Onderwijsinstellingen verhuren zelf geen studentenkamers. Dat gaat via woningcorporaties als DUWO en via particuliere verhuurders. Zij reserveren speciaal voor een hogeschool of universiteit kamers voor internationals.

Net als de VU vraagt ook de Universiteit Leiden een housing fee, staat op de website. Dat geldt ook voor de Universiteit van Amsterdam en de TU Delft. De Haagse Hogeschool hanteert een fee van 275 euro en de Hogeschool van Amsterdam vraagt 485 euro.

Twee keer verboden

Hoewel ze niet zelf kamers verhuren, kost het reserveren van kamers bij verhuurders wel geld. Zo hebben in ieder geval de UvA en de VU afgesproken dat zij betalen voor gereserveerde woningen die leeg blijven staan. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als een student onverhoopt niet komt opdagen: in dat geval betalen de onderwijsinstellingen de huur. Om deze en andere kosten op te vangen vragen de instellingen een housing fee.

Maar er is nog een reden om een housing fee te vragen. Hogescholen en universiteiten mogen namelijk geen publiek geld uitgeven aan studentenhuisvesting. Huisvesting hoort immers niet bij hun wettelijke opdracht. Publiek geld mag door de instellingen alleen worden besteed aan onderwijs, onderzoek en het delen van kennis.

Alles bij elkaar zitten onderwijsinstellingen in een lastige spagaat. Ze hebben met verhuurders afgesproken om een vergoeding te betalen voor leegstaande kamers. Maar die kosten mogen ze niet als bemiddelingskosten op de internationals verhalen en ze mogen er ook geen publiek geld in steken.

‘Beter uitleggen’

De VU legt zich niet neer bij de uitspraak en gaat de housing fee beter uitleggen aan internationals, zegt een woordvoerder. Ook andere instellingen hebben de bemiddelingskosten nog niet afgeschaft.

Stichting !Woon, die onder meer Amsterdamse huurders bijstaat met praktische en juridische vragen, is teleurgesteld. De stichting is een paar keer in gesprek gegaan met de VU en heeft samen met de internationals nu twee keer gelijk gekregen van de rechter. “Het zou heel vreemd zijn als een universiteit niet aan een uitspraak van de rechter blijft voldoen”, zegt Ingrid Houtepen van de stichting.