Voedsel- en Warenautoriteit sprak de Erasmus Universiteit aan over rookverbod

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit heeft eind 2024 de Erasmus Universiteit aangesproken op de aanpak van het rookverbod. Het verbod moet duidelijker zichtbaar worden op campus Woudestein. Een boete is niet gegeven, al kan deze nog volgen als bij een volgende inspectie blijkt dat er niet naar de waarschuwing gehandeld is.

Het rookverbod op campus Woudestein moet duidelijker gecommuniceerd worden, vindt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Deze organisatie inspecteert of onderwijsinstellingen het wettelijke rookverbod goed handhaven. Zelf doet de NVWA geen uitspraken over inspecties of de resultaten daarvan van individuele instellingen, laat de NVWA-woordvoerder weten. Een woordvoerder van de Erasmus Universiteit bevestigt wel dat de NVWA de universiteit eind 2024 heeft aangesproken dat het rookverbod beter gecommuniceerd moet worden.

In 2024 gaf de NVWA elf boetes en vijftien officiële waarschuwingen na in totaal 89 inspecties bij allerlei soorten onderwijsinstellingen. “Om een boete te kunnen opleggen, moet de NVWA in een rapport van bevindingen onderbouwen waarom de overtreding aan de instelling verwijtbaar is”, laat de NVWA-woordvoerder via de mail weten. “Bijvoorbeeld omdat de conciërge langs een roker loopt zonder die aan te spreken. Of als er langere tijd gerookt wordt en niemand de rokers aanspreekt.”

Na een officiële waarschuwing of een boete is er na drie maanden een herinspectie. “Wanneer er alleen naleefhulp is geboden (dan is er dus geen officiële waarschuwing of boete gegeven), volgt er niet per definitie een herinspectie en geldt die termijn niet.” De Erasmus Universiteit kreeg volgens deze richtlijn dus geen officiële waarschuwing.

‘Gezamenlijk verantwoordelijkheid’

Eind 2025 kregen vertegenwoordigers van alle afdelingen en huurders op de campus (zoals horeca) van de Erasmus Universiteit de vraag of zij rokers voortaan willen aanspreken en of zij hun collega’s en medewerkers willen vragen hetzelfde te doen. “Wij willen jullie graag oproepen om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen in het handhaven van dit rookvrije beleid”, staat in de mail vanuit Real Estate & Facilities (REF). “Wanneer je medewerkers, studenten of bezoekers ziet roken op de campus, vragen wij jullie vriendelijk hen aan te spreken op hun gedrag en hen te herinneren aan ons rookvrije beleid en de wettelijke verplichtingen.”

Sinds 1 augustus 2020 is er een rookverbod bij alle Nederlandse onderwijsinstellingen, ook bij alle locaties van de Erasmus Universiteit. Alle tabaks- en rookproducten inclusief e-sigaretten zijn verboden. Roken mag alleen buiten de blauwe lijnen die rond onderwijslocaties getrokken zijn.

Toch wordt roken binnen de blauwe lijnen nog veel gedaan, blijkt uit een verslag van EM-verslaggever Feba Sukmana. Vapers en rokers worden daar amper op aangesproken, vertellen zij zelf. Als ze al aangesproken worden, dan trekken zij zich daar weinig van aan. “Dit is mijn vaste plek”, vertelde psychologiestudent Baturalp onder de loopbrug tussen de bieb en het Theilgebouw. “Als ik pauze neem tijdens het studeren, kom ik hierheen en steek ik twee sigaretten op.” “Iedereen blijft toch roken, zelfs docenten”, zei zijn studiegenoot.

Het animo om rokers aan te spreken bleek tijdens Sukmana’s rondgang niet groot, zowel onder medewerkers als studenten. Een medewerker van de bieb doet het wel eens als mensen bij de ingang staan. “De rook trekt de bieb in en dat is vervelend voor bezoekers.” IT’er Edwin dacht daar anders over: “Waarom zou ik rokers moeten aanspreken?”, reageerde hij retorisch. “Als de beveiliger ze al niet weg krijgt, waarom zou ik het dan nog willen proberen?” Een student Rechtsgeleerdheid doet het wel vaak.  “Ik heb astma en ik vind rokers echt heel vervelend.” Als ze het Sandersgebouw uitloopt, loopt ze vaak door een walm van rook, vertelde ze. “Soms blazen mensen zelfs rook in je gezicht.” Dan kijkt ze hen boos aan en spreekt ze erop aan, zei ze. Maar veel effect heeft het niet, merkte de student.

Geen boetes voor studenten of medewerkers

Boetes uitdelen aan rokende studenten of medewerkers ziet het bestuur van de universiteit niet zitten, laat een woordvoerder weten. “De universiteit kiest bewust niet voor een model met structurele repressieve handhaving of het actief uitschrijven van boetes op individuen. In plaats daarvan ligt de nadruk op preventie, zichtbaarheid en het aanspreken op gedrag. Campusbeveiliging en andere medewerkers spreken mensen aan waar dat passend en mogelijk is, maar het rookverbod is nadrukkelijk ook een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de campusgemeenschap.” De afdeling REF werkt aan het verbeteren van ‘rookverbodsignage, waaronder stickers en andere visuele aanduidingen’. Ook wordt gekeken hoe gedragsbeïnvloeding – ook wel nudging genoemd – kan bijdragen aan betere naleving van het rookverbod.