Als de rector AI-onzin mag verkondigen, mag iedereen het

In haar inauguratiespeech haalde de Gentse rector Petra De Sutter door AI verzonnen citaten aan, en van de Raad van Bestuur mag ze aanblijven. Volgens Chris Aalberts kun je dit Gentse gepruts zien als aanmoediging voor studenten om kunstmatige intelligentie te gebruiken. 

Mooie oefening. Begin je college met een verhaal vol verzonnen feiten en citaten en kijk of iemand het opmerkt. Jaren geleden probeerde ik het een keertje uit en alle studenten begonnen driftig te pennen. Wetenschappelijke kennis moet immers aan het papier worden toevertrouwd. Probleem van deze oefening: op een gegeven moment moet je vertellen dat je onzin hebt verkondigd. Boze blikken: alles voor niets opgeschreven. In het vervolg toch maar wat kritischer luisteren.

Tegenwoordig hoef je dit als docent niet meer te doen, want ChatGPT produceert de hele dag teksten waarvan niemand meteen weet of ze kloppen. Naar het schijnt worden er volop opdrachten ingeleverd die zo zijn geproduceerd. Het is wachten op zoiets als een AI-scanner, zoals die voor plagiaat al twintig jaar bestaat. Heel benieuwd wie er dan allemaal tegen de lamp lopen en alsnog hun diploma moeten inleveren. Dat risico loop je al helemaal als je over twintig jaar een hooggeplaatste bestuurder of Bekende Nederlander bent, nietwaar?

Ach, denken velen, die kans is ontzettend klein.

Daar zouden ze weleens gelijk in kunnen hebben. Laten we kijken naar de zuiderburen. De nieuwe rector van de Universiteit Gent, Petra De Sutter, hield in september haar inauguratiespeech. Daarin trakteerde ze het publiek op een citaat van Einstein. Aan de Sorbonne sprak hij in 1929 de woorden ‘dogma is de vijand van progressie’. Klein probleem: dat heeft hij nooit gezegd, want het is een verzinsel van AI. Leve kunstmatige intelligentie: er komt van alles uit en je kunt het altijd wel ergens voor gebruiken.

De Sutter is kennelijk behoorlijk bekwaam in het gebruik van ChatGPT, want ze had ook nog een andere uitspraak in de aanbieding. Het gaat om woorden uit de rectorale rede van de Joods-Duitse filosoof Hans Jonas aan de universiteit van München in 1979. Probleempje: Jonas is daar nooit rector geweest. Ook presenteerde De Sutter nog wat citaten van een psycholoog waar weinig van klopte. Het werd allemaal ontdekt door de onderzoeksjournalisten van Apache.

Wat nu? De Sutter – die voorheen onder andere vicepremier was in België – had natuurlijk iets moeten zeggen als: ik heb een fout gemaakt. Of: ik had beter moeten weten. Daarna had ze haar biezen moeten pakken. Ze zei iets anders: ze was ‘in deze val gelopen’. Niet echt woorden waarmee je je eigen verantwoordelijkheid erkent. Er was zelfs een poging gedaan de fouten weg te moffelen: de speech werd in het geniep aangepast, zonder dat daar ruchtbaarheid aan werd gegeven.

Nu is er een hoop ophef. Toch mag De Sutter blijven, zo meldde de Raad van Bestuur van de Universiteit Gent. De leden hebben ‘het volste vertrouwen’ in haar en AI zal hoog op de agenda van de organisatie worden gezet. Het lijkt Nederland wel: bestuurders denken onderling wel even te bepalen welke bestuurders nog geloofwaardig zijn en welke niet. Iedereen weet in welke categorie De Sutter voortaan valt, behalve de Raad van Bestuur.

De moraal van dit verhaal? Je zou het kunnen zien als een aanmoediging voor studenten om kunstmatige intelligentie te gebruiken. Als zij tegen de lamp lopen, kunnen zij voortaan zeggen dat de hoogste bestuurders van gerenommeerde universiteiten hetzelfde doen als zij. Waar haalt een examencommissie het recht vandaan om hier kritiek op te hebben? Misschien kunnen de Nederlandse universiteiten even een briefje naar Gent sturen dat iedereen in het Nederlandse taalgebied last heeft van dit Gentse gepruts.