Experiment met promotiestudenten gaat door

Zoveel problemen zijn er niet met de promotiestudenten, schrijft onderwijsminister Ingrid van Engelshoven aan de Tweede Kamer. Het ‘experiment’ met deze vorm van promoveren mag daarom nog altijd doorgaan.

In Groningen zijn honderden promovendi geen werknemer, maar student: dat maakt hen veel goedkoper. Ook de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft een groepje promotiestudenten. Deze vorm van promoveren is een ‘experiment’ om te kijken hoe het bevalt.

Het bevalt helemaal niet, zegt het Promovendi Netwerk Nederland. De promovendi hebben immers minder goede arbeidsvoorwaarden. Ook de minister was weinig enthousiast. Ze wilde het experiment tussentijds stopzetten, maar na klachten van de Tweede Kamer krabbelde ze terug en wachtte ze op een ‘tussenevaluatie’.

Felle kritiek

Die tussenevaluatie kwam in 2019 en was best positief. Het ging allemaal prima, was de conclusie. Dus mocht er van de minister ook weer een nieuwe lichting promotiestudenten komen – al was dat een besluit onder politieke druk.

Maar belangenvereniging PNN had felle kritiek op de tussenevaluatie, wat tot Kamervragen leidde. De minister beloofde dat een onafhankelijke partij ernaar zou kijken: een check op de tussentijdse evaluatie dus.

De kwestie werd nog dringender toen honderden promotiestudenten en sympathisanten een petitie tegen de nieuwe vorm van promoveren ondertekenden. Ze wilden dat het stelsel wordt afgeschaft, liefst met terugwerkende kracht.

Maar dat gaat voorlopig niet gebeuren, staat maandag in een briefje van minister Van Engelshoven aan de Tweede Kamer. Uit de onafhankelijke check zou blijken dat die tussenevaluatie van 2019 weliswaar tekortkomingen had, maar dat er geen reden is om voortijdig de stekker uit het experiment te trekken.

Nadelige effecten

De check is uitgevoerd door Nel Verhoeven (onafhankelijk onderzoekconsultant) en de Leidse hoogleraar onderwijskunde Wilfried Admiraal. Zij missen met name ‘transparantie ten aanzien van de data die betrekking hebben op de RUG’, schrijven ze. Oftewel, zijn de gegevens niet gekleurd?

Maar een gesprekje met de makers van de tussentijdse evaluatie was verhelderend genoeg, vinden ze. Er lijken ‘geen ernstige nadelige effecten’ te zijn voor het onderzoeksklimaat aan de universiteit.

In 2021 komt de eindevaluatie. Dan moet blijken of de voordelen van het systeem, in de ogen van de politiek, groot genoeg zijn om de promotiestudent in de wet op te nemen. Enige sympathie leeft er wel: op verzoek van de Tweede Kamer gaat er in september een tweede lichting promotiestudenten van start. Allemaal aan de RUG.

Voor zover mogelijk

Die lichting promovendi is dus een paar maanden bezig als de eindevaluatie komt. De minister belooft dat ‘voor zover mogelijk’ ook hun ervaringen in deze eindevaluatie worden meegenomen.