Nieuwe KNAW-prijs voor fundamentele wetenschap

De Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen gaat een nieuwe wetenschapsprijs uitreiken. Elke twee jaar krijgen acht winnaars driehonderdduizend euro voor fundamenteel onderzoek. Het geld komt uit een omstreden fonds.

De prijs is bedoeld voor internationaal erkende wetenschappers. Ze mogen niet langer dan vijftien jaar geleden zijn gepromoveerd en moeten verbonden zijn aan een Nederlandse universiteit of onderzoeksinstituut. De komende maanden verzamelt de KNAW nominaties voor de eerste editie.

Omstreden fonds

De nieuwe prijs heet de Ammodo KNAW Award, want hij wordt betaald door de stichting Ammodo. Die financierde eerder vooral podiumkunsten en beeldende kunst. De herkomst van het geld is niet onomstreden. Een pensioenfonds voor havenarbeiders werd omgevormd tot een fonds voor levensverzekeringen en samen met twee andere verzekeraars verkocht aan Aegon. Van de winst is toen een liefdadigheidsfonds voor kunst en cultuur opgericht.

‘Je reinste diefstal’

Daar kwam een rechtszaak van, want havenarbeiders snapten dit niet: waarom ging de winst niet naar hun pensioenen? “Het is je reinste diefstal”, zei een gepensioneerde havenarbeider in NRC Handelsblad. “Ik heb niets tegen kunst en cultuur, maar niet van mijn centen.”

De zaak is in 2010 geschikt, waarbij er alsnog 500 miljoen extra naar de pensioenen ging. Maar ook daarna bleef het roerig. Het CDA stelde in 2011 nog Kamervragen over de zaak, maar kreeg minister Kamp niet aan zijn kant. Volgens verzekeraar Aegon is er niets aan de hand en is alles volgens het boekje gegaan. HOP