‘Verbluffend hoe goed onze eerstejaars nu presteren’

Eerstejaars psychologie, sociologie, pedagogiek en bestuurskunde studeren veel beter nu ze van de Erasmus Universiteit onvoldoendes mogen wegstrepen tegen hogere cijfers. Maar gaat het niet ten koste van het niveau?

‘Nominaal is normaal’ heet het experiment waarin de Erasmus Universiteit Rotterdam de studievoortgang van haar studenten wil verbeteren. Eerstejaars van de faculteit sociale wetenschappen krijgen alle zestig studiepunten in één keer, als hun gemiddelde cijfer aan het eind van het jaar maar minimaal een zes is en hun onvoldoendes niet lager zijn dan een vier.

‘Verbluffend’

Bij psychologie en bestuurskunde waren de cijfers minder dramatisch, maar ook die zijn sterk verbeterd. Driekwart van de psychologen haalt het eerste jaar direct, terwijl dat voorheen maar 53 procent was. “Verbluffend”, vindt Henk van der Molen, hoogleraar psychologie en decaan van de faculteit sociale wetenschappen. Hij is zeer enthousiast over het nieuwe systeem. Woensdag overhandigt hij de eerste lichting een getuigschrift.

Zijn studenten werkelijk beter gaan studeren of doet de universiteit minder moeilijk over onvoldoendes?

“Er zijn nog geen precieze cijfers, maar we zien dat de percentages geslaagden in het begin van het studiejaar vergelijkbaar zijn met eerdere jaargangen. In de rest van het jaar, met name in de laatste blokken, gaan studenten harder werken. Daar is een buitengewoon eenvoudige verklaring voor: ze stemmen hun gedrag af op de norm. Voorheen hoefden studenten maar veertig studiepunten te halen om naar het volgende jaar te mogen. Het moment dat die binnen waren, gingen ze het rustiger aan doen. Nu halen ze in één keer hun hele studiejaar en gaan ze zonder achterstallig onderhoud naar het tweede jaar.”

Maar ligt de lat nog even hoog, nu ze onvoldoendes mogen halen?

“De lat ligt zelfs een half punt hoger. Bij tentamens was de grens voorheen een 5,5. Nu moeten studenten gemiddeld een 6,0 staan. Dat is naar schatting een halve standaarddeviatie erbij.”

Baren die onvoldoendes u geen zorgen?

“In elke toets zit een meetfout en de grens is enigszins arbitrair. De een haalt een 5,4 en is gezakt, de ander haalt een 5,6 en is geslaagd, maar een dag later hadden die twee studenten misschien andersom gescoord. Eén ding weten we in de psychologie: hoe langer de toets, hoe betrouwbaarder de uitslag. Studenten psychologie bijvoorbeeld moeten nu gemiddeld een zes halen voor de theoretische vakken en een zes voor de practica. Die totaalscores geven een beter beeld dan de afzonderlijke scores per toets. Ik steek er mijn hand voor in het vuur dat de studenten het juiste niveau hebben, als ze het eerste studiejaar hebben gehaald.”

Stel dat een arts een onvoldoende haalt voor een toets over de ogen en zijn cijfer ophaalt met een hoog cijfer voor een toets over de longen… Schuilt daar geen gevaar in?

“Zo werkt het volgens mij niet; het geneeskundeonderwijs is tegenwoordig veel meer geïntegreerd. Je krijgt niet één keer de ogen en dan nooit meer. Bovendien heeft iedereen vakken waar hij minder goed in is. Als de student zich gaat specialiseren, kan hij kiezen voor een richting waar hij aanleg voor heeft.”

U laat het experiment nog nader bestuderen, maar spreekt nu al van een succes. Loopt u niet op de feiten vooruit?

“De wetenschapper in mij zegt: het eerste resultaat is verbluffend, het is een blow between the eyes, maar nu moeten we het volgend jaar weten te herhalen. Ik denk dat dat gaat lukken. Overigens is het paradoxale effect van ons succes dat we inkomsten gaan mislopen. Studenten zijn sneller klaar en betalen dus minder lang collegegeld. We stoten er eigenlijk een heel cohort uit. Het gaat al gauw om zo’n zes miljoen euro. Daarover heeft ons college van bestuur aan de bel getrokken bij het ministerie.”

Andere universiteiten

De Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Leiden zijn er ook mee begonnen. SP en PVV stelden er Kamervragen over. In Rotterdam hadden studenten hun bedenkingen en in Amsterdam waren ze ronduit boos. Maar bij de Erasmus Universiteit lijkt de proef geslaagd.

55 procent propedeuse in één jaar

Het studiesucces van de Rotterdamse studenten liet voorheen te wensen over. Van alle sociologiestudenten bijvoorbeeld wist maar twaalf procent het eerste studiejaar in één keer te halen. Na twee jaar had nog steeds minder dan de helft de propedeuse op zak. Maar nu ze vieren en vijven mogen compenseren – en in het hele jaar nog maar twee herkansingen krijgen in plaats van acht – heeft opeens 55 procent de propedeuse in één jaar binnen. HOP

Deel dit artikel

Nieuwsbrief

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
  • Hiermee kun je je aanmelden voor de EM nieuwsbrief. Je krijgt elke donderdag een mail met het belangrijkste nieuws van de week. Er is een Nederlandstalige en een Engelstalige editie.

    Vragen over de nieuwsbrief? Lees eerst onze veelgestelde vragen.