In de voetsporen van Harry Potter

Drie jaar lang onderzocht Stijn Reijnders, NWO-onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, het fenomeen ‘mediatoerisme’. De bekroning van zijn onderzoek vond op 20 april jl. plaats met de lancering van zijn boek ‘Plaatsen van verbeelding. Media, toerisme en fancultuur’.

Was Reijnders al een fervent mediatoerist voor hij zijn onderzoek begon? Nee, dat niet. Slechts sporadisch bezocht hij een plek die bekend was uit een film, zoals de Trevifontein in Rome (bekend uit ‘La Dolce Vita’). Het was het verschijnen van mediatoerisme in de actualiteit – onder andere dankzij de films van ‘Lord of the Rings’ in Nieuw-Zeeland en het boek ‘De Da Vinci Code’ – dat zijn interesse trok, en bij hem de vraag opwierp: wat maakt dit soort reizen zo populair?

Volgens Reijnders was het niet moeilijk om toeristen te vinden die mee wilden werken aan zijn onderzoek. “Dit soort reizen is erg populair. Zo is er in New York bijvoorbeeld dagelijks een ‘Sex And The City’-tour. En de toeristen vinden het meestal erg leuk om uit te leggen waarom ze dit soort reizen maken.” 

Inspector Morse

Zijn onderzoek concentreerde zich onder andere op de vraag waarom mensen dergelijke tours boeken. Het bleek dat toeristen enerzijds benieuwd zijn in hoeverre fictie en realiteit overeen komen. Anderzijds hopen ze de sfeer die fictie uitstraalt daadwerkelijk te kunnen ervaren; uiteraard weten ze dat inspector Morse niet echt de hoek om zal komen als ze in Oxford zijn, toch willen ze het idee hebben dat het wel zou kunnen. Bij thuiskomst pakken de toeristen volgens Reijnders de film of het boek er vaak opnieuw bij, om het op een nieuwe manier te kunnen beleven.

Trevifontein in Rome

Niche

Op de vraag of dit soort reizen in opkomst is, antwoordt Reijnders: “Er zijn geen overzichtscijfers, maar ik ben van mening dat deze niche binnen het toerisme de afgelopen tien tot vijftien jaar inderdaad duidelijk aan populariteit wint.”

Harry Potter

Met het verschijnen van Harry Potter brak niet alleen een gouden tijdperk aan voor J.K. Rowling, maar ook voor de talloze souvenirshops, touroperators en goedgelijkende acteurs en actrices in het Verenigd Koninkrijk. Fans van de zevendelige boekenreeks bezochten massaal het kasteel van Alnwick, in West-Engeland – in de film beter bekend als Hogwarts. Ook platform 9 ¾ in Londen, het speciaal voor de ‘Harry Potter’-fans aangelegde perron waarbij een trolley half uit de muur steekt, trekt veel toeristen. MvB