Dag 9 - vrijdag 3 februari

Het zorgde voor de nodige irritatie dat een voorstelling dit jaar elf euro kost. En dat er bovendien geen kortingspas meer beschikbaar is voor de echte festivaltijgers. Een lang weekend fanatiek films kijken slaat al gauw een gat in het budget van ruim tweehonderd euro (voor datzelfde geld zit je acht dagen all-inclusive in een Turks strandhotel).

Maar een uitkomst dit jaar is de Last Minute-kassa, waar de kaarten voor de helft weggaan. Helemaal gezien het feit dat veel films (en niet alleen de obscure experimenten) vaak niet uitverkocht raken. Donderdagavond bijvoorbeeld, werd de volstrekt eigenzinnige gansterhorrorfilm Kill List – van de maker van Down Terrace – vertoond in een halfleeg Luxor.

Voor het IFFR is het niet best, maar voor vrijdagavond – en zelfs voor de afsluitende zaterdag – zijn nog meer dan genoeg kaarten te krijgen. Voor de Mexicaanse drugsfilm Miss Bala, voor Die Unsichtbare (de Duitse variant van Black Swan), voor The Comedy, voor de Franse bordeelfilm L’Apollonide, voor de spetterende animatiedocu Pablo. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Mogelijkheden genoeg om op het laatste moment nog een kaartje te kopen bij de kassa die midden op het Schouwburgplein staat (achter de verkoopdames hangt trouwens een perfect actueel overzicht van de voorstellingen die nog vrij zijn). Ook bij de bioscoopkassa’s zelf zijn last minute nog tickets te krijgen. GM

Dag 8 – donderdag 2 februari

Het is donderdag, dus praktisch weekend. Daarom vandaag: vijf plekken voor echte IFFR-feestjes. Rotterdams gezelligste, goorste en hipste op een rij.

• De Schouwburg (Schouwburgplein 25) – De standaard-ontmoetingsplek voor publiek, filmmakers en gasten tijdens het IFFR, en elke avond feest in de kleine zaal. Tot laat, maar alleen toegankelijk op vertoon van een filmkaartje of kortingspas.
  
  
• Vibes (Westersingel 50) – Zo’n danskelder waarin de sfeer volledig afhangt van het publiek van de avond. Maar dat zit tijdens de festivalweek wel goed.
  
  
• Hotel Central (Kruiskade 12) – Gevalletje ‘vergane glorie’, maar tijdens het IFFR is de hokkerige hotelbar elke nacht stampvol, zeker tot vier uur. Een tikje goor, zeker voor niet-rokers, maar een hilarische verzameling festivalgangers. Tot de politie de tent leeg veegt.
  
  
• WORM (Boomgaardsstraat 71) – Instituut voor Avantgardistische Recreatie, in een prachtig nieuw doorgebruik-pand bij de Witte de Withstraat. Met op donderdag een verrassingsavond van ‘chef de mission’ Hajo Doorn (raarheid gegarandeerd) en vrijdag vernieuwende techno.
  
  
• Toffler (Weena Zuid 33) – Nieuwe club in de oude metrotunnel waarin ook de Blauwe Vis en Catwalk het probeerden. Mooie maar moeizame locatie. Wil je het ooit proberen? Dan nu. GM
  

Dag 7 – woensdag 1 februari

Hij zou zomaar uit kunnen groeien tot een van de publieksfavorieten van dit festival. Monsieur Lazhar, over een goedlachse Algerijnse immigrant die een getraumatiseerde schoolklas overneemt, draaide dinsdagavond pas voor het eerst in Rotterdam. Maar het is niet ondenkbeeldig dat hij Hugo, Scorsese’s fantasiefilm die al dagen het stemmenlijstje in de Daily Tiger aanvoert, nog van de troon stoot.

Monsieur Lazhar houdt het midden tussen Être et Avoir en Entre les Murs. En dan grappig. Prachtig acteerwerk, een verzameling kinderen die ondanks de stereotypes aandoet als een echte klas en een onmetelijk charmante hoofdpersoon. Maar het echte vakwerk komt van de Canadese regisseur Philippe Falardeau, die het presteert om met een clichematig RTL-thema – leerlingen en leraar helpen elkaar op hun eigen wijze bij de verwerking van hun verlies – elke emotionele valkuil en overdreven symboliek te vermijden.

Falardeau houdt het klein. Liefdevol, dat is misschien wel het beste woord. Er is de nodige dosis realisme, waardoor de film geen emotioneel moeras is geworden. Maar ook genoeg betovering, zodat boodschappen over politiek en samenleving geen dominante rol zijn gaan spelen.

Een ideaal evenwicht. Een terechte nominatie bovendien voor de Oscars, die eind februari worden uitgereikt. En als we deze week de goede kant op stemmen misschien ook wel de winnaar van de Rotterdamse publieksprijs. GM

Dag 6 – dinsdag 31 januari

Het gaat goed met de Griekse film. De economie mag er dan volledig op z’n gat liggen, het land levert elk jaar consequent een paar sterke, eigenzinnige auteursproducties af. Afgelopen jaren gooiden Dogtooth, Attenberg en Wasted Youth hoge ogen in Rotterdam. En dit jaar is er Alps, die naadloos aansluit bij het eerdere rijtje confronterende, vaak absurde films.

Het verhaal van Alps is eenvoudig. Een verpleegster, een paramedicus, een gymnaste en haar trainer vormen een geheimzinnige groep waarvan de leden in te huren zijn als stand-ins voor overleden dierbaren. Het resultaat is een aaneenschakeling van vervreemdende rollenspellen (de acteur acteert). Minder naar dan in Yorgos Lanthimos’ vorige film (Dogtooth), maar ongemakkelijk genoeg om de zaal in verwarring te brengen.

In alle Griekse films die de afgelopen jaren op het IFFR draaiden – zelfs in de komedie Unfair World (dit jaar te zien) – staat macht centraal. De regisseurs hebben daarbij weinig op met realisme. Hun personages leven in een alternatieve werkelijkheid en breken los uit bestaande structuren.

We zien morbide spelletjes, vernedering en seksuele frustratie. Wat zegt dit over een land? En over de economische en maatschappelijke verhoudingen? Freud – dit jaar trouwens ook op het festival vertegenwoordigd – zou er wel raad mee weten.

Zelf oordelen? Voor Alps zijn op dinsdagmiddag nog kaarten te krijgen, voor Unfair World op donderdag. GM

Dag 5 – maandag 30 januari

Haasten, kaartjes halen, snel dat glibberige Schouwburgplein over en zoeken naar de zaal (waar zaten we ook alweer?). Het mag dan een cultureel feestje zijn, het IFFR is toch ook altijd weer een logistieke uitdaging. Natuurlijk is er dat handjevol mensen dat niets anders te doen heeft en dus tien dagen lang op z'n dooie akkertje door de stad stiefelt (ja, met zo'n pas om de nek). Maar voor de overgrote meerderheid draait de wereld ook tijdens deze festivalweek gewoon door. Met werk, studie en andere verplichtingen. En dan moet er ook nog gegeten worden.

Tai Wu, op twee minuten lopen van de Doelen, is beroemd om zijn Pekingeend.

Druk dus, en daarom vandaag drie keer drie tips voor een snelle, betaalbare festivalhap.

Chinees

• Tai Wu (Mauritsweg 24) - Waan je in een Chinese maffiafilm, aan een van de enorme ronde tafels. Heerlijke eend met flensjes en garnalen-asperge-loempia's.
• Asian Glories (Leeuwenstraat 15) - Een stuk duurder, maar volgens sommigen de beste Chinees van Rotterdam
• Hung Kee (Witte de Withstraat 61) - Prima soepen en specialiteiten in snackbarsetting. Open tot vier uur 's nachts.

Pizza

• Gusto (Schiedamse Vest 40) - Het eenvoudige broertje van Oliva, maar even ambachtelijk. Ook goede pasta's.
• La Pizza (Scheepstimmermanslaan 21) - Een begrip in Rotterdam, op de route van het festivalcentrum naar Lantaren/Venster (Kop van Zuid).
• Stalles (Nieuwe Binnenweg 11) - Zeer matig van kwaliteit, maar op maandag en dinsdag alle pizza's voor een grijpstuiver.

Hamburger

• De Burgertrut (Meent 119) - Gezellig guerillarestaurant. Biologisch, eenvoudig en gespecialiseerd in vegatarische burgers.
• Tiki's (Hartmanstraat 16) - Cocktailbar met riet op de muur, een oude jukebox en heel veel Polynesische snuisterijen. En één kok.
• Schipper Patat (Kraam Schouwburgplein) - Niet persé gespecialiseerd in hamburgers, maar naar eigen zeggen wel aangesloten bij het NIF, het 'Nederlands Instituut voor Friturologie'.GM

Dag 4 – zondag 29 januari

Martin Scorsese's Hugo mag dan het lijstje met publieksfavorieten aanvoeren (vandaag voor het eerst in de Daily Tiger), Hollywood is in de rest van het IFFR-programma ver te zoeken. Dat bleek zaterdag maar weer eens, toen uw verslaggever na een paar matige eerste festivaldagen ineens getrakteerd werd op twee zeer eigenzinnige auteursfilms: Skoonheid (Zuid-Afrika) en Black Dove (Zuid-Korea).

Black Dove (Zuid-Korea) komt langzaam op gang, maar het is het wachten waard.

De mozaiekfilm Black Dove construeert de pijn, schuld en wraakgevoelens van de daders en slachtoffers van een auto-ongeluk. Verleden en heden lopen kris-kras door elkaar, wat verwarrend is, en het perspectief is niet zelden onduidelijk - 'is dit nou dezelfde Koreaan die we net in die auto zagen stappen?'

Maar eenmaal op stoom is het verhaal aangrijpend genoeg om de soms onsympathieke personages te blijven volgen. Uiteindelijk staat de film geheel in dienst van de apotheose: de visueel eenvoudige, maar in alle opzichte overdonderende weergave van het ongeluk. Met dat ene moment waarop elke zaal instinctief de blik zal afwenden.

En dan Skoonheid. We volgen de eigenaar van een houtzagerij die in de hermetische en conservatieve subcultuur van de blanke Afrikaners worstelt met zijn homoseksuele driften. Keurig getrouwd, een keer per week barbecue (braai) en aan tafel lekker schelden op homo's en zwarten. Voor zijn behoeften rijdt hij af en toe naar een afgelegen boerderij, waar hij zich, doordrongen van schuldbesef, laat bestijgen door mannen van middelbare leeftijd die net als hij geen andere uitweg zien. Alles gaat goed, tot hij verliefd wordt op zijn neef.

Regisseur Oliver Hermanus combineert confronterende, intieme close ups met verstilde overzichtsbeelden. Prachtig camerawerk ook. Maar de kracht van de film komt eigenlijk volledig op het conto van acteur Deon Lotz, die elk gebaar een signaal laat zijn van zijn onmetelijke onderhuidse frustratie.

Deon Lotz speelt de sterren van de hemel als gefrustreerde burgerman in het Zuid-Afrikaanse Skoonheid.

Beide films laten zich met gemak nomineren voor een Amerikaanse remake. Het zijn hedendaagse tragedies met universele thema's. De vraag rijst echter of er nog wat overblijft als Hollywood er met de kam doorheen gaat. Het verdwijnen van de onnodige hoeveelheid (orale) seks uit Black Dove zou een goede zaak zijn, maar dat geldt niet voor het geweld. En in Skoonheid zijn de expliciete scenes onmisbaar, om nog maar te zwijgen over dat prachtige, zangerige Afrikaans, waarin 'het spijt me' wordt vertaald met 'ik is jammer'.

Het zijn dit soort films die van het IFFR zo'n speciaal festival maken. Het laveren tussen afschuw en bewondering. De rafelige randjes. Want hoe mooi Hugo ook is, het blijft strakke, gladgepoetste film. Een exponent van de hegemonie van Hollywood, met alle wetten en regels van dien. En Parijzenaren die Engels praten. GM

Dag 3 – zaterdag 28 januari

De regisseur had zelf al even gewaarschuwd. Geïntroduceerd door festivaldirecteur Rutger Wolfson – want het was de wereldpremière – liet Miike Takashi zijn tolk mededelen dat Ace Attorney geen bloederige vechtscènes bevat, dat er geen schedels verpulverd worden, dat de ogen ditmaal in hun kassen blijven en dat het publiek het zonder uitgetrokken nagels moet stellen. We moesten kijken met de blik van een kind, zei de Japanner, die naam maakte met Ichi the Killer en 13 Assassins.

Ace Attorney is de verfilming van een Nintendospel. Het verhaal: een advocaat wordt in een theatraal systeem van supersnelrecht voor de onmogelijke taak gesteld om de verdachte bij te staan in een moordzaak die zo klaar als een klontje lijkt. In een ingewikkeld web van familiebanden en verloren vriendschappen probeert hij de waarheid te achterhalen en gaat hij in de rechtszaal, geholpen door Minority Report-achtige zweefschermen, in gevecht met de intimiderende aanklager.

De film laat zich nog het best omschrijven als een kruising tussen Midsomer Murders en Power Rangers: cartoonesk, melodramatisch zoals alleen Japanners dat kunnen en volledig over de top wat karakters betreft (personages hebben futuristische vetkuiven en aristocratische maatpakken). Het is een gevalletje you love it or you hate it en zeker een half uur te lang. Maar het is ook een film die bij vlagen zeer inventief is, en grappig, al is het op een vreemde, kinderlijke manier.

Dit in tegenstelling tot – bijvoorbeeld – de dromerige herhaaloefening The Day He Arrives, die je, op het moment dat je de zaal uitstapt, alweer vergeten bent.  GM

Dag 2 – vrijdag 27 januari

Wie wil kunnen meepraten dit festival, moet Le Havre gezien hebben. De Franstalige Oscarinzending van de Finnen gaat over een zelfzuchtige oude man die zijn leven moet herzien als hij oog in oog komt te staan met een jonge Afrikaanse vluchteling. Regisseur Aki Kaurismäki maakte er geen voor de hand liggend sociaal drama van, maar een hartverwarmend, komisch sprookje. En er zijn op het moment van schrijven (vrijdag 11.27 uur) nog enkele kaarten beschikbaar voor de voorstelling van vrijdagavond 19.30 uur (zijn die op? Met deze tips kom je toch binnen).

In ‘Le Havre’ belandt een Afrikaanse vluchteling bij een oude chagrijn. Voor regisseur Kaurismäki genoeg voor een sprookjesachtige komedie.

Liefhebbers, die deze film (net als Shame en Hugo) wel gaan zien ‘als-ie straks in de bios draait’, willen natuurlijk een originelere keuze. Ook goed.

Bejubeld door de buitenlandse pers zijn Weekend (over een driedaagse one-night-stand van twee mannen) en de mexicaanse drugsthriller Miss Bala. U kunt u natuurlijk ook wagen aan een productie uit het ‘Mouth of Garbage’-programma of een double bill van de Amerikaanse trashkoning George Kuchar. Het is voor eigen risico. Voor uw verslaggever was het een louterende ervaring. Maar eens en nooit weer.

Voor vrijdagmiddag staat onder meer Ace Attorney gepland, de Japanse verfilming van het gelijknamige computerspel. Een relatief veilige keuze, maar wel van regisseur Miike Takashi, die naam maakte met donkere en geweldadige films als Ichi the Killer en 13 Assassins. Dus je weet het nooit. GM

Dag 1 – donderdag 26 januari

Het is de grote angst van elke filmfestivalbezoeker. Heb je eindelijk een verantwoorde, doch enigszins toegankelijke selectie uit het programma bij elkaar geprikt, blijkt dat de helft allang uitverkocht is. Want nee, natuurlijk zat je op vrijdag 20 januari niet om 20.00 uur achter je computer. En je hoorde al helemaal niet bij het selecte gezelschap ‘Tiger Friends’ dat op donderdag reeds in de online ticketshop mocht rondneuzen. Pech dus, als je naar publieksfavoriet ‘Shame’  wilde, naar de nieuwe Martin Scorsese  of naar George Clooney op Hawaii.

Voor ‘Shame’, de publieksfavoriet met Michael Fassbender en Carey Mulligan (foto), is nu al geen kaart meer te krijgen. Maar er is hoop.

Is er nog hoop? Zeker.

Vijf tips:

1. Ga in de rij staan
   Ook al is een film uitverkocht, de IFFR-vrijwilligers speuren de zaal bij aanvang van een voorstelling af op leeg gebleven plaatsen, die vervolgens worden verdeeld over de happy few die de moeite hebben genomen zich te vervoegen aan de kassa van de desbetreffende bioscoop.
   
   
2. Gok
   Er mogen dan meer dan 300 duizend kaarten verkocht worden, er zijn altijd films en verzamelprogramma’s die minder snel vollopen. En dat is lang niet altijd rommel. Ga op vrijdag (donderdag is inmiddels ook uitverkocht) bijvoorbeeld naar vier korte films achter elkaar. Van jonge makers. Geen garanties, maar wedden dat er minstens één fantastisch is?
   
   
3. Bespaar
   Kaarten voor films die niet uitverkocht zijn gaan vanaf een uur voor aanvang voor de helft weg. €5,50 dus. Aan de speciale Last Minute Shop op het Schouwburgplein en bij de bioscopen zelf.
   
   
4. Heb geduld
   Hoef je geen voorloper te zijn? De grote films gaan daags na het festival gewoon in roulatie. Onder meer in Lantaren Venster. 
   
   
5. Ga de kroeg in
   Rotterdam-centrum is nooit zo gezellig en levendig als tijdens die tien dagen IFFR. Van Tiki’s en NRC tot de gelegenheidsfeestjes in de Schouwburg en Lantaren/Venster. Geniet ervan. GM